مجله علوم و فنون دریایی

مجله علوم و فنون دریایی

بررسی تطبیقی دموراژ در حقوق ایران و انگلیس: ماهیت حقوقی و چالش‌های اجرایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق،دانشگاه مفید، قم، ایران.
چکیده
دموراژ به‌عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در حقوق دریایی و تجارت بین‌المللی، به هزینه‌ای اطلاق می‌شود که به دلیل تأخیر در بارگیری یا تخلیه کشتی، فراتر از زمان مجاز تعیین‌شده در قرارداد اجاره کشتی (چارتری)، به مالک کشتی پرداخت می‌گردد. این هزینه معمولاً بر اساس نرخ روزانه یا ساعتی تعیین شده و به‌منظور جبران خسارت‌های مالی ناشی از تأخیر، از جمله هزینه‌های عملیاتی کشتی و از دست دادن فرصت‌های تجاری محاسبه می‌شود. در حالی که دموراژ به‌طور معمول در قراردادهای تایم‌چارتر و ویج‌چارتر به‌کار می‌رود، نحوه محاسبه آن به عواملی همچون مدت تأخیر، نوع کشتی، و شرایط بندر بستگی دارد .مسئله اصلی در این پژوهش، تحلیل دقیق ماهیت حقوقی دموراژ، چالش‌های اجرایی و تفسیر آن در حقوق ایران و انگلیس است. به‌ویژه، تفاوت‌های عمده در تنظیم این مفهوم در دو سیستم حقوقی و چالش‌های موجود در محاسبه دقیق دموراژ در قراردادهای دریایی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این راستا، این مقاله به بررسی این موضوع می‌پردازد که علیرغم استفاده گسترده از دموراژ در حقوق بین‌الملل، در حقوق ایران این مفهوم به‌طور غیررسمی و از طریق قواعد عمومی خسارت مطرح می‌شود. نویسنده معتقد است که استفاده از قواعد اینکوترمز و شفاف‌سازی شرایط دموراژ در قراردادهای داخلی ایران می‌تواند به کاهش اختلافات اجرایی و افزایش کارایی در قراردادهای دریایی کمک کند. این مقاله به این نتیجه می‌رسد که دموراژ نه‌تنها به‌عنوان ابزاری برای جبران خسارت، بلکه به‌عنوان مکانیزمی برای تضمین کارایی عملیات بندری و بهبود فرآیندهای تجاری دریایی عمل می‌کند. برای کاهش اختلافات حقوقی در این زمینه، پیشنهاد می‌شود که قراردادهای چارتر با دقت بیشتری تنظیم شوند و شرایط فورس‌ماژور به‌طور شفاف تعریف گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Arbabi, M. and Hatamipour, N., 2017. A comparative study of the functions and the contractual role of maritime bill of law in Iranian and British law. Legal Research Quarterly, 20 (79), pp.123-145. (In Persian). Doi: 10.22034/jlr.2017.54390
Baughen, S., 2023. Shipping law. 8th edn. Abingdon: Routledge.
Bayat, S. and Khaleghi, A., 2022. Looking into the status of women victims in the Code of Criminal Procedure with a comparative approach. Comparative Law Review, 13(1), pp.141-164. https://www.sid.ir/fileserver/jf/1170-281117-x-1149113.pdf
Brown, J.C.P., 2021. The protection of confidentiality in arbitration: balancing the tensions between commerce and public policy (Doctoral dissertation, London Metropolitan University). https://repository.londonmet.ac.uk/id/eprint/6685
Cooke, J., Young, T., Ashcroft, M., Taylor, A., Kimball, J., Martowski, D., Lambert, L. and Sturley, M., 2022. Voyage charters. Taylor & Francis.
Foxton, D., Bennett, H., Berry, S., Smith, C.F. and Walsh, D., 2024. Scrutton on Charterparties and Bills of Lading. 25th edn. London: Sweet & Maxwell.
Rouhi, E. and Moradi, M., 2021. Comparative study of hardship theory, force majeure and contract sterilization. Modern Jurisprudence and Law, 3(6), pp.73-95. (In Persian). Doi: 10.22034/jaml.2021.246512
Schofield, J., 2022. Laytime and demurrage. 8th edn. Abingdon: Routledge. Doi: 10.4324/9781003198406
Scrutton, T.E., Boyd, S.C., Mustill, M.J. and Mocatta, A.A., 1984. Scrutton on charterparties and bills of lading. 19th edn. London: Sweet & Maxwell.
Tabatabaei Nejad, S. M. and Sedigh, S., 2025. Comparative Investigation of the Nature of Demurrage and Its Ability to Recover Other Marine Damages. Law Quarterly, 54(4), pp.549-570. (In Persian). https://jlq.ut.ac.ir/article_100347.html?lang=en
Tetley, W., 2008. Marine Cargo Claims, 4th edn., 2 vols. Cowansville,[Toronto]: Blais.
 
 
دوره 25، شماره 2
تابستان 1405
صفحه 45-51

  • تاریخ دریافت 09 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 13 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 18 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405