https://jmst.kmsu.ac.ir/ مجله علوم و فنون دریایی fa daily 1 Sat, 21 Oct 2023 00:00:00 +0330 Sat, 21 Oct 2023 00:00:00 +0330 https://jmst.kmsu.ac.ir/article_181638.html خانواده Unionidae (یونیونیده) پرتعدادترین خانواده صدف های دوکفه ای آب شیرین، از راسته Unionida است. با توجه به اهمیت خوراکی، اقتصادی و زیست محیطی نرم تنان دوکفه ای و همچنین کمبود اطلاعات مرتبط با صدف های آب شیرین راسته Unionida به خصوص گونه های متعلق به خانواده یونیونیده و همچنین در معرض خطر بودن جهانی آن ها، با در نظر گرفتن اهمیت تخمدان و بیضه به عنوان عضو مهم تولید مثلی و بقا موجود و از آنجایی که مطالعات بافت شناسی، دقیق ترین روش در تعیین مراحل سیکل گنادی می باشد، این پژوهش با هدف بررسی بافت شناسی تخمک زایی و اسپرم زایی گونه Unio tigridis در رودخانه کارون انجام شد. نمونه گیری به صورت فصلی انجام گرفت. به این منظور گونه مورد مطالعه پس از صید در هر فصل به آزمایشگاه بافت شناسی منتقل گردیدند. سپس نمونه ها بیومتری شده و با استفاده از کتب و کلیدهای شناسایی معتبر شناسایی شدند. پس از تشریح، قطعات کوچکی از غدد جنسی جداسازی شده و پس از انجام مراحل پاساژ بافتی مورد بررسی هیستولوژیک و هیستومتریک قرار گرفتند. نتایج مطالعات بافت شناسی غدد جنسی نشان داد که این گونه اغلب جدا جنس هستند. نتایج مطالعات بافت شناسی غدد جنسی نشان داد که از 41 صدف موجود در این مطالعه، تنها یک صدف هرمافرودیت وجود داشت که همزمان در بافت غدد جنسی آن بافت بیضه و بافت تخمدان مشاهده شد. تخمدان  از نوع ناهمزمان بود، زیرا در هر زمان انواع فولیکول ها در مراحل مختلف رشد (اووگونی، تخمک های پیش زرده سازی، تخمک های زرده سازی) در تخمدان ها قابل مشاهده بود. بیشترین میزان توسعه و بلوغ هر دو گناد نر و ماده در فصل بهار مشاهده شد. به نظر می رسد زمان اصلی تولیدمثل گونه Unio tigridis در رودخانه کارون در منطقه مورد مطالعه در فصل بهار باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_187748.html در این بررسی میزان فلزات سنگین ) نیکل، کادمیوم، سرب، مس، جیوه) در جلبک‌های قهوه‌ای Sargassum sp.، .Padina sp و Cystoseira sp ، رسوبات و میزان جیوه در آب نیز مورد سنجش قرار گرفتند. نمونه برداری در طی دو فصل زمستان 1396 و تابستان 1397چهار ایستگاه از سواحل استان بوشهر انجام گردید. آنالیز فلزات سنگین در رسوبات و جلبک‌ها پس از عملیات هضم شیمیایی و آماده سازی، به وسیله‌ی دستگاه اسپکتوفتومتر جذب اتمی مدل Savanta بررسی شد. ترتیب بدست آمده از غلظت فلزات سنگین در جلبک .Padina sp به صورت کادمیوم> سرب> نیکل> مس > جیوه، برای جلبک Sargassum sp. به صورت سرب> مس> نیکل> کادمیوم> جیوه و برای جلبک Cystoseira sp. به صورت مس> سرب> نیکل> کادمیوم > جیوه می باشد که در این میان جلبک .Padina sp دارای بیش‌ترین میزان تجمع فلزات سنگین بود. ترتیب غلظت فلزات در رسوبات به ترتیب نیکل> سرب>مس> کادمیوم> جیوه بود. تمامی فلزات به جز فلز سرب دارای میانگین بیشتری در فصل تابستان بوده و میانگین فلز جیوه در آب 23/0 میکروگرم بر گرم وزن خشک سنجش شد. نتایج حاصل از همبستگی میان غلظت فلزات سنگین موجود در رسوبات با میزان آنها در جلبک‌های مورد مطالعه نشان داد که میزان مس در جلبک .Padina sp با میزان آن در رسوب، میزان فلزات سنگین نیکل، کادمیم و میزان جیوه در آب با میزان آن در جلبک Sargassum sp. و غلظت فلزات سنگین مس، نیکل، کادمیوم و سرب با میزان آن درون جلبک Cystoseira sp. دارای همبستگی مستقیم و معنی‌داری بودند. طبق نتایج بدست آمده، غلظت فلز سنگین جیوه در آب‌های سواحل شهرستان بوشهر با میزان آن در جلبک‌های مورد مطالعه، به نظر می‌رسد که جلبک Sargassum sp. جنس مناسبی برای پایش زیستی این فلز در منطقه مورد مطالعه باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_190136.html یکی از کلیدی ترین موضوعات بازاریابی بین المللی، انتخاب بازارهای هدف صادراتی است که اولین مرحله در فرایند بین المللی شدن شرکت ها می باشد. دراین پژوهش عوامل مؤثر بر انتخاب بازارهای هدف صادراتی صنعت برق ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس مورد بررسی قرار گرفته است. عوامل تأثیرگذار در ابعاد ششگانه شامل عوامل سیاسی، پتانسیل بازار، اقتصادی، فرهنگی، زیرساختی و قانونی بررسی و دسته بندی شده است. دیدگاه صاحب نظران، متخصصان صنعت برق و مدیران ارشد و معاونان صادرکننده خارجی برق ایران به کشورهای حوزه خلیج مورد بررسی قرارگرفت. جامعه آماری تحقیق حاضر، تعداد 86 نفر از مدیران صادرکننده محصولات صنعت برق کشور ایران می باشد. در این پژوهش از پرسشنامه استاندارد ارزیابی بازارهای بین‌المللی مدل وود و رابرتسون(2000) با 59 گویه استفاده شد. پرسشنامه دارای روایی محتوایی و پایایی با الفای کرونباخ 819/0 می باشد. برای اولویت بندی عوامل مؤثر و شاخص ها (سؤالات) از آزمون فریدمن استفاده شد. به منظور بررسی نقش متغیرهای جمعیت شناختی نیز از آزمونt مستقل و تحلیل واریانس(ANOVA) با استفاده از نرم افزارSPSS استفاده شد. از شاخص میانگین جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان می دهد در میان ابعاد مورد بررسی، متغیر پتانسیل بازار بعنوان مهمترین بعد در انتخاب بازارهای هدف می باشد. پس از آن، به ترتیب اهمیت، ابعاد قانونی و حقوقی، اقتصادی، سیاسی، زیرساختی موثرترین ابعادی می باشند و نهایتا ً فرهنگ به عنوان بعد بی اهمیت در انتخاب بازارهای هدف صادراتی صنعت برق ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس شناخته شد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_192778.html این مطالعه با هدف بررسی اثرات نانو سلنیوم (NSe) و ویتامین C (VC) بر رشد و شاخص های تغذیه ای و ترکیب بدن بچه ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) انجام شد. جیره های آزمایشی با سه سطح NSe (0، 5/0 و 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و سه سطح VC (0، 500 و 1000 میلی‌گرم بر کیلوگرم) تهیه شدند: VC0NSe0 (شاهد): جیره غذایی پایه بدون مکمل NSe و VC، VC0NSe0.5: جیره غذایی پایه + 5/0 میلی‌گرم NSe در کیلوگرم جیره، VC0NSe1: جیره غذایی پایه + 1 میلی‌گرم NSe در کیلوگرم جیره، VC500NSe0: جیره غذایی پایه + 500 میلی‌گرم VC در کیلوگرم جیره، VC1000NSe0: جیره غذایی پایه + 1000 میلی‌گرم VC در کیلوگرم جیره، VC500NSe0.5: جیره غذایی پایه + 500 میلی‌گرم VC + 5/0 میلی‌گرم NSe در کیلوگرم جیره، VC1000NSe0.5: جیره غذایی پایه + 1000 میلی‌گرم VC + 5/0 میلی‌گرم NSe در کیلوگرم جیره، VC500NSe1: جیره غذایی پایه + 500 میلی‌گرم VC + 1 میلی‌گرم NSe در کیلوگرم جیره، VC1000NSe1: جیره غذایی پایه + 1000 میلی‌گرم VC + 1 میلی‌گرم NSe در کیلوگرم جیره. ماهی‌ها به طور تصادفی به 9 گروه آزمایشی (مخزن سه تایی) تقسیم شدند که یکی از جیره ها را به مدت هشت هفته دریافت کردند. نتایج نشان داد که ماهی‌های تغذیه شده با جیره‌های VC500NSe1 و VC500NSe0.5 نسبت به سایر تیمارها به طور معنی‌داری نرخ رشد ویژه بالاتری داشتند. کمترین ضریب تبدیل خوراک در تیمار VC1000NSe1 و بیشترین در گروه کنترل مشاهده شد. نتایج نشان می‌دهد که ترکیب NSe و VC اثرات مثبتی بر رشد و شاخص های تغذیه‌ای ماهی کپور معمولی داشته است. به طور کلی، جیره غذایی غنی شده با 500 میلی گرم VC و 1 میلی گرم نانوسلنیوم (VC500NSe1) برای افزایش رشد ماهی کپور معمولی توصیه می‌شود. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_194413.html در این مطالعه به‌منظور بررسی رژیم هیدرولوژیکی و تعیین نیاز جریان زیست‌محیطی رودخانه‌ی بشار در ایستگاه هیدرومتری پاتاوه از روش‌های هیدرولوژیکی (تنانت، تسمن و انتقال منحنی تداوم جریان) و روش‌های هیدرولیکی (محیط خیس شده) استفاده گردید. بدین‌منظور از داده‌های جریان رودخانه در دوره آماری 1399-1376 بهره گرفته شد. در ابتدا همگنی و نرمال‌بودن داده‌ها با آزمون‌های ران تست و کلوموگروف-اسمیرنوف بررسی شد. سپس خصوصیات هیدرولوژیکی جریان در نرم‌افزار IHA محاسبه گردید. درنهایت با روش‌های مذکور جریان زیست‌محیطی برای ایستگاه موردنظر محاشبه شد. نتایج این تحقیق نشان داد که دبی جریان حداقل یک تا 90 روزه کاهش داشته است و دوره‌ی تداوم برای جریان حداقل سالانه افزایش داشته که می‌تواند با ادامه این روند در آینده تهدیدی برای حیات گیاهان و جانوران اکوسیستم رودخانه بشار باشد. نتایج حاصل از روش تنانت نشان می‌دهد که جریان زیست‌محیطی برای نیمه پرآبی و دوره کم آبی به‌ترتیب 3/99 و 11/97 مترمکعب بر ثانیه است. همچنین تعیین جریان زیست‌محیطی به روش تسمن بیانگر این‌است که در فصل کم آبی و همین‌طور نیمه‌ی اول دوره‌ی پرآبی نیاز زیست‌محیطی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و باید جهت جلوگیری از تخریب اکوسیستم رودخانه این میزان جریان حفظ شود. در روش انتقال منحنی تداوم جریان نیاز جریان زیست‌محیطی در کلاس A (طبیعی)، 69/60 درصد، در کلاس B (اندکی تغییریافته) 50/10 درصد، در کلاس C (نسبتاً تغییر یافته) 37/80درصد، در کلاس D (تا حد زیادی تغییر یافته) 29/70 درصد، در کلاس E (به شدت تغییر یافته) 24/20درصد و در کلاس F (به طرز بحرانی تغییر یافته) 20/10به‌دست آمد. براساس این روش، جریان در کلاس C در حدود 72/54مترمکعب بر ثانیه به‌عنوان جزیان زیست‌محیطی انتخاب گردید. سری جریان زیست‌محیطی در کلاس C بیانگر کاهش دبی جریان با گذشت زمان است. براساس روش هیدرولیکی محیط خیس شده میزان نیاز جریان زیست‌محیطی حدود 20/6 درصد MAR به‌دست آمد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_197502.html این مطالعه با هدف بررسی اثرات سطوح مختلف مکمل بنتومکس پلاس بعنوان یک توکسین بایندر چند جزئی وسیع الطیف بر شاخص‌های رشد، تغذیه و ترکیبات بیوشیمیایی بدن ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) به مدت 64 روز انجام گردید. تعداد 450 قطعه ماهی با میانگین وزن اولیه 0/60 ±25/5 گرم در 6 تیمار ذخیره سازی شدند. تیمارهای آزمایش شامل تیمار 1 بدون افزودن مکمل (شاهد) و 5 تیمار آزمایشی با جیره‌های حاوی 1، 3، 5، 7 و 9 گرم مکمل در کیلوگرم جیره‌غذایی بود. در پایان دوره آزمایشی، بیشترین میزان افزایش بدن، افزایش طول بدن و نرخ رشد ویژه در تیمار 6 و کمترین میزان در تیمار 1 مشاهده شد. در شاخص بازماندگی و ضریب چاقی اختلاف معنی‌داری در هیچ کدام از تیمارها مشاهده نگردید. رابطه معکوس بین درصد بازماندگی و ضریب تبدیل غذایی براساس ضریب همبستگی مشاهده شد. بیشترین میزان ضریب تبدیل غذایی در تیمار شاهد و کمترین میزان ضریب تبدیل غذایی در تیمار 6 ثبت گردید. هر چند که اختلاف معنی‌داری بین تیمارهای 3 الی 6 مشاهده نشد. همچنین در شاخص نرخ بازده پروتئین نیز روند مشابه ضریب تبدیل غذایی مشاهده گردید. در شاخص ضریب تبدیل اقتصادی بالاترین نرخ در تیمار 1 و پایین ترین نرخ در تیمار 6 محاسبه گردید. مقایسه روند تغییرات افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل اقتصادی روند معکوس بین این دو شاخص را نشان داد. بیشترین محتوای پروتئین در تیمارهای 3 و 4، کمترین میزان در تیمارهای 1 و 2 مشاهده شده است. بیشترین و کمترین میزان محتوای چربی بدن به ترتیب در تیمارهای 4 و 1 ثبت شده است. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که بنتومکس پلاس به عنوان مکمل غذایی در جیره‌غذایی بچه ماهی کپور معمولی دارای اثرات مثبت بر شاخص‌های رشد، تغذیه و ترکیبات بیوشیمیایی بدن است. با توجه به نتایج این تحقیق، افزودن حداقل 3 تا 9 گرم در کیلوگرم مکمل بنتومکس پلاس را می‌توان در جیره‌غذایی کپور معمولی پیشنهاد نمود. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_201456.html در طراحی و احداث سازه‌ها به‌ویژه سازه ­های آبی و در تماس با هر یک از خاک­ های مسئله‌دار ممکن است مسائل و مشکلات متعددی در حین ساخت و یا دوران بهره ­برداری حاصل شود که در نهایت منجر به تخریب موضعی و یا از بین رفتن کامل سازه گردد. کشور ایران از جمله کشورهایی است که بنا به شرایط ویژه اقلیمی خشک و نیمه‌خشک و همچنین زمین‌شناسی خود، انواع خاک ­های مشکل‌آفرین در آن به وفور یافت می‌شود به‌طوری که وجود این دسته از خاک­ ها تاکنون منشاء بسیاری از تخریب ­ها و خسارت ­های ایجاد شده در انواع سازه­ ها به ویژه سازه های آبی در کشور بوده است. در تحقیق حاضر هدف استفاده از افزودنی­ هایی به خاک جهت تثبیت آن می­ باشد. به منظور دست‌یابی به اهداف تحقیق حاضر آزمایش­هایی بر روی خاک ­های محل احداث کانال­ های رامهرمز در سه بخش شناسایی نوع کانی و ریخت شناسی نمونه‌های مورد آزمایش، بررسی تأثیر مواد افزودنی‌های مختلف بر روی خصوصیات مکانیک خاک نمونه‌ها انجام پذیرفت.  نتایج حاصل از تحقیق نشان می­ دهد تغییرات حد خمیری برای کلیه نمونه­ های مربوط نشان می‌دهد، کمترین مقدار مربوط به نمونه با %5 آهک برابر 3/58 افزایش و بیشترین مقدار مربوط به نمونه با 7% سیمان برابر 9/65 افزایش می­باشد. تغییرات زاویه اصطحکاک داخلی برای کلیه نمونه ­ها نشان می­ دهد، کمترین مقدار مربوط به نمونه با 7% سیمان برابر 0/1 % افزایش وبیشترین مقدارمربوط به نمونه با 7% سیمان برابر 24/9% افزایش می­باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_207218.html تنوع ژنتیکی و ضریب همخونی جمعیت ماهی عنزه در سه منطقه جغرافیایی، در ده جایگاه ژنی و با استفاده از نشانگر ریز ماهواره نشاندار شده برآورد شد. نمونه‌برداری از 20 نمونه ماهی مولد عنزه (نسبت مساوی نر و ماده)، ده ماهی یک ساله جوان و ده ماهی دو ساله جوان از مرکز تکثیر ماهیان بومی شیلات خوزستان، ده ماهی از دریاچه پشت سد کرخه و ده ماهی از دریاچه پشت سد دز انجام شد. برای این منظور از تعداد 10 آغازگر ژنی مرتبط استفاده شد. میزان ضریب همخونی (Fis) در سطح جمعیت و جایگاه ها محاسبه شد. در پنج جایگاه اعداد منفی حاصل شد و دامنه شاخص همخونی در بقیه جایگاه 123/0 تا 289/0 مشاهده شد که نشان دهنده میزان همخونی متوسط در برخی جایگاه می‌باشد. میانگین ضریب همخونی در سطح جمعیت‌ها و جایگاه ها 014/0 به‌دست آمد که در کل نشان دهنده میزان همخونی پایین در بین جمعیت‌های ماهی عنزه می باشد. بالاترین میانگین آللی آنها در سطح جمعیت‌ها، برای آلل‌های واقعی 2/5 و برای آلل‌های موثر 759/3، میانگین هتروزایگوسیتی قابل انتظار و هتروزایگوسیتی مشاهده شده در سطح جمعیت ها به ترتیب 778/0 و 820/0 محاسبه شد. اما، یکساله پرورشی و منطقه سد دز در یک جایگاه، ماهی نر پرورشی در دو جایگاه و ماده پرورشی در شش جایگاه انحراف معنی‌داری از تعادل هاردی-واینبرگ نشان دادند. حداکثر FST مقدار 250/0 بین نمونه‌های مناطق در جایگاه BC-49 با حداقل جریان ژنی 752/0 دیده شد. حداقل تمایز(Fst) برابر با 085/0 در جایگاه BC-47 و با حداکثر جریان ژنی با مقدار 702/2 مشاهده شد. بیشترین شباهت ژنتیکی و کم ترین فاصله ژنتیکی به ترتیب 826/0 و 191/0 بین جفت جمعیت ماهی عنزه دو ساله ی پرورشی و دریاچه ی سد دز مشاهده شد. ماهی عنزه در این مطالعه، برخلاف پیش فرض اولیه تکثیر ماهیان بومی اداره کل شیلات خوزستان) دسته بندی می-شوند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_207334.html مراکز جستجو و نجات دریایی نخستین مراجعی هستند که پس از وقوع حوادث دریایی با آن ها ارتباط اضطراری برقرار می‌شود. این مراکز وظایفی از قبیل جستجو و نجات، کمک های اولیه پزشکی، مقابله از آلودگی دریایی و کنترل ایمنی دریایی دارند. افزایش تردد انواع شناورها در شمال غربی خلیج فارس و گذر از دهانه اروندرود و وقوع حوادث دریایی مکرر در این منطقه و ضرورت توجه به الزامات مفاد کنوانسیون بین المللی جستجو و نجات دریایی (SAR)، انگیزه ای برای نگارش این مقاله شد. این مطالعه با استفاده از روش پرسشنامه و مصاحبه با خبرگان مشتمل بر کارشناسان مراکز جستجو و نجات دریایی، کارشناسان ارتباطات دریایی، فرماندهان و خدمه شناورهای جستجو و نجات، فرماندهان شناورهای دچار اضطرار و نیز افراد حادثه دیده در مرکز جستجو و نجات دریایی اروندکنار انجام شد. مقایسه میانگین رتبه ها در آزمون فریدمن نشان داد که در بین عوامل درونی، بالاترین میانگین رتبه به آموزش پرسنل با رتبه 4.83 و در بین عوامل بیرونی، بالاترین میانگین رتبه به شرایط سیاسی با رتبه 4.75 اختصاص یافت. طبق نتایج ماتریس آیزنهاور عوامل آموزش نیروی انسانی، به روز بودن تجهیزات، شرایط سیاسی منطقه و جهان و شرایط نظامی و امنیتی منطقه، در قسمت عوامل پراهمیت و فوری، وجود ایستگاه های جستجو و نجات دریایی، پیروی از کنوانسیون های دریایی، در قسمت پراهمیت و غیرفوری، وضعیت فرهنگی و اجتماعی، در قسمت کم اهیمت و فوری، و در قسمت عوامل کم اهیمت و غیرفوری، عوامل شرایط اقتصادی مردم منطقه قرار گرفت. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_212730.html انزوای محیطی می تواند منجر به تکامل صفات شکل متمایز شود که در نهایت می تواند باعث جدایی تکاملی و تشکیل جمعیت ­های مختلف شود. ویژگی­ های ریختی ماهی تحت تاثیر عوامل محیطی مانند نوع بستر، جریان آب، نوع پوشش گیاهی، رقابت، شکار، سطح آلودگی و در دسترس بودن غذا قرار دارد. بنابراین شرایط اکولوژیکی یا محیطی نقش عمده ای در ایجاد تغییرات ریخت­ شناختی در ماهی­ها دارند. مطالعه اخیر نیز جهت بررسی فرضیه تاثیر جدایی جغرافیایی بر جدایی جمعیت های یک گونه ناشی از تکامل متفاوت و ایجاد تفاوت های ریختی صورت گرفت تا وضعیت و میزان تفکیک جمعیتی گل­خورک (B. dussumieri) بر اساس صفات ریختی قابل‌سنجش در محیط‌های مختلف اقلیمی در سواحل خلیج فارس مشخص گردد. در این مطالعه 45 نمونه ماهی گل­خورک (B. dussumieri) بالغ از سه منطقه در سواحل خلیج‌فارس شامل گوبان 15 نمونه، دلوار 13 نمونه و خور آبی 7 نمونه بصورت کاملاً تصادفی و غالباً با تور ساچوک صید شد. نتایج نشان داد که تقریباً دو خوشه مجزا و مشخص شامل گل‌خورک‌های نواحی گوبان و دلوار در مقابل ناحیه خور آبی وجود دارد. به نظر می­رسد طول زیاد ساحل، وجود جنگل‌های مانگرو متراکم و تفاوت نوع بستر در نواحی مختلف خلیج فارس همچنین تفاوت‌های شوری در نواحی شرقی، مرکزی و غربی به علاوه تراکم سکونت گاه‌های انسانی در بین این نواحی تا حدود زیادی مانع جابجایی افراد موجود در جمعیت میان زیستگاه‌های مختلف بین این نواحی گشته است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_239409.html ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار به معنی تأمین ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻧﺴﻞ فعلی ﺑﺪون ایجاد آسیب به ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ نسل‌های آﯾﻨﺪه ﺑﺮای تأمین ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﺧﻮد است. توسعه پایدار دریامحور در ادبیات جهانی به معنی استفاده پایدار از ظرفیت منابع و گستره‌های آبی اعم از اقیانوس‌ها، دریاها، دریاچه‌ها و جزایر در راستای تعریف اصلی توسعه پایدار است. در توسعه پایدار، انسان محور توجهات و مستحق زندگی سالم در همسازی با طبیعت بوده و بخش اعظمی از آن که مربوط به طبیعت دریاست که با توسعه پایدار دریامحور و از طریق انسان آموزش دیده به ویژه دارای تحصیلات دانشگاهی محقق خواهد شد.پژوهش حاضر به دنبال شناسایی عوامل اثرگذار دانشگاهی در توسعه پایدار دریا محور است که پژوهشی کاربردی، از نظر داده‌ها کیفی، از نظر اجرا، اکتشافی است. داده ها به روش کتابخانه‌ای گردآوری و به روش فراترکیب تجزیه‌وتحلیل شده اند. روایی و اعتبار ابزار داده‌های کیفی به روش کنترل کیفیت پژوهش انجام شده است. درراستای توسعه پایدار دریامحور سیزده عامل اثرگذار دانشگاهی شامل: آموزش(یاددهی) و یادگیری پایدار باسه مؤلفه و 87 شاخص؛ پژوهش پایدار با 56 شاخص؛ مدیریت زیست‌محیطی پایدار با 59 شاخص؛ خدمات تخصصی، اجتماعی و پشتیبانی پایدار با 38شاخص؛ فن‌آوری با 17 شاخص؛ فرهنگ‌سازی با 24 شاخص؛ مشارکت‌کنندگان و ذینفعان با 24شاخص؛ سرمایه، مسئولیت و پاسخگویی اجتماعی با 33شاخص؛ هویت علمی و دانشگاهی با 18 شاخص؛ دیپلماسی علمی در عصر جهانی‌شدن با 27 شاخص؛ مدیریت و رهبری پایدار(حکمرانی و سکانداری دانشگاهی) با 66 شاخص؛ نظام اداری و مالی پایدار با 35 شاخص؛ نظام نظارت، ارزیابی، اصلاح و بازنگری، گزارش دهی و پاسخگویی با 22 شاخص شناسایی گردید. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_6859.html نظام حقوقی حاکم بر حمل ونقل دریائی کالا با حاکمیت شرایط قراردادی برروابط متصدیان حمل ونقل وصاحبان کالا شروع می شود اما استفاده گسترده از شرط عدم مسئولیت در قراردادهای حمل ونقل ، واکنش قانونگذاریهای داخلی به این روند بمنظور تعدیل اثر شرط عدم مسئولیت را سبب میگردد این واکنشها سر آغاز تدوین و تصویب قوانین ملی متعددی برای تنظیم حقوق وتعهدات طرفین در حمل ونقل دریائی بین المللی می گردد اما تعدد این قانونگذاریها توسط نظامهای ملی سبب انشقاق در نظام حقوقی حاکم بر قراردادهای حمل ونقل دریائی وایجاد تعارض قوانین می گردد به گونه ای که ی رابطه حقوقی ناشی از قراردادهای حمل ونقل دریائی بین المللی بر حسب قانون هر کشور منجر به حقوق و تکالیف متفاوت می گردید. تشدید این تعارضها سبب شد جامعه بین اللمللی رویکرد یکسان سازی مقررات حاکم بر حمل ونقل دریائی را اتخاذ کند. این رویکرد با تصویب اولین کنوانسیون بین المللی موسوم به مقررات لاهه در سال 1924شروع وبا تصویب قواعد لاهه ویزبی ،قواعد هامبورگ با سیر تکوینی تداوم یافته ودر نهایت منجر به تصویب قواعد رتردام در سال 2009شده است این مقاله ضمن بررسی اجمالی تلاشهای پیشین جامعه بین المللی برای یکسان سازی مقررات حاکم بر حمل ونقل دریائی آخرین آن بتفصیل مورد بررسی قرار می دهد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_39404.html چکیده ترکیبات آروماتیک حلقوی اغلب ترکیباتی مقاوم و پایدار در محیط دریا می باشند، از آثار سمی این ترکیبات می توان به خاصیت سرطانزایی و ایجاد تغییرات ژنتیکی اشاره کرد. از این رو مطالعه حاضر با هدف استفاده از میکروجلبک Tetraselmis sp در حذف هیدروکربن کرایزن و بنزوآلفاپایرن از پساب واحد آروماتیک پتروشیمی بندر امام خمینی انجام گرفت. بدین منظور پس از کشت گونه میکروجلبک و رسیدن به تعداد مطلوب، نمونه پساب پتروشیمی در معرض میکروجلبک قرار گرفت. سپس میزان کاهش غلظت کرایزن و بنزوآلفاپایرن توسط گونه میکروجلبک به وسیله دستگاه HPLC اندازه گیری شد و نشان داد که میزان حذف دو ترکیب بنزوالفاپایرن با غلظت 5/. میلی گرم بر لیتر 8/1±6/49 درصد و کرایزن با غلظت 55/5 میلی گرم بر لیتر2±23/33درصد بوده است. به طور کلی نتایج نشان داد که این میکروجلبک در حذف ترکیبات آروماتیک توانا بوده و جهت تصفیه پساب پتروشیمی نیز مناسب بوده است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_87776.html یکی از مولفه های اصلی و موثر در شکل گیری شرایط و خصوصیات هیدرودینامیکی مناطق ساحلی، جزرومد است. در این تحقیق الگوی نوسانات تراز آب و جریان ناشی از جزرومد در مصب اروند رود مورد بررسی قرار گرفته می شود. نتایج حاصل از این مطالعات در انجام مطالعات رسوب گذاری، فرسایش و تغییرات مورفولوژیک سواحل مورد استفاده قرار خواهد گرفت. هدف از این پژوهش ارزیابی و صحت سنجی مدل هیدرودینامیکی عددی کشندی مصب اروندرود با استفاده از اندازه گیری های میدانی در ایستگاه های کشندی و دستیابی به الگوی تراز های کشندی می باشد. این مدل عددی بر پایه روش اویلری توسعه داده شده و در آن برای مشخص کردن الگوی حرکت جریان آب از معادلات پیوستگی و اندازه حرکت، استفاده شده است. مدول هیدرودینامیک مدول پایه ای در مدل جریان است، لازم به توضیح است این مدول شبیه سازی را بر روی شبکه دارای ساختار و معادلات حاکم را نیز با استفاده از تفاضل های محدود حل می‌کند. در این تحقیق فایل عمق سنجی با ابعاد70 × 70 شبکه بندی شد، دو مرز باز(مرز دریا و مرز بالا دست رودخانه) برای مدل در نظر گرفته شده است به مرز پایین دست سری زمانی تغییرات تراز سطح آب اعمال شده است و به مرز بالادست تغییرات تراز آب به صورت عدد ثابت به مرزها اعمال شده است. پس از واسنجی، مقایسه ی نتایج مدل با اندازه‌گیری‌های میدانی نشان می دهد خطای مجذور میانگین مربعات برای تراز سطح آب m 238/0 و برای سرعت آب m/s 127/0 می‌باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_103806.html امواج ناشی از باد از مهمترین عوامل محیطی در پروژه‌های مرتبط با مهندسی دریا محسوب می‌شوند. به دلیل کمبود داده-های اندازه گیری شده موج، از داده‌های پیش‌بینی شده برای تعیین اقلیم امواج استفاده می‌شود. امروزه مدل‌های عددی به کاربردی‌ترین ابزار برای پیش‌بینی امواج ناشی از باد تبدیل شده‌اند. با این وجود، نتایج این مدل‌ها عمدتا دارای خطا هستند. بنابراین باید نتایج خروجی مدل‌های عددی بر اساس داده‌های میدانی اصلاح شوند.رویکرد جدیدی که در مطالعه کنونی برای اصلاح نتایج مدل عددی به کار رفته، ایجاد یک مدل محلی و اصلاح نتایج در شرایط مرزی است که منجر به بهبود پیش-بینی امواج در پهنه محاسباتی می‌شود. برای این منظور ابتدا شبیه‌سازی اولیه امواج ( مدل عددیSWAN ) در محدوده دریای خزر انجام شده و نتایج شبیه‌سازی با داده‌های میدانی شامل بویه‌های انزلی، نوشهر و فراساحلی مقایسه شده اند. پس از شبیه‌سازی اولیه، برای کاهش خطای نتایج خروجی از روش اصلاح پارامترهای مدل استفاده شده است. با مقایسه اطلاعات میدانی و داده‌های ورودی، سعی در تدقیق نتایج با استفاده از اصلاح پارامترهای وروردی گردید که این مساله خود موجب اصلاح پارامترهای موج و تا حدی بهبود ارتفاع امواج شبیه‌سازی گردید. آنگاه در گام بعدی یک مدل بزرگ مقیاس از کل دریای خزر اجرا شده و سپس، مدل محلی تعریف شده که مرز آن کمی بالاتر از محل استقرار بویه فراساحل ( واقع در شمال ناحیه خزر جنوبی) بوده است. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهند که با استفاده از این روش هم ارتفاع امواج و هم دوره تناوب آنها با دقت مناسبی پیش‌بینی می‌شوند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_107927.html یکی از مهم‌ترین فاکتورها در مهندسی رودخانه تخمین میزان انتقال رسوب می‌باشد. این مسئله در رودخانه‌هایی که از جنبه‌های مختلف مورد استفاده و بهره‌برداری می‌باشند، اهمیت بیشتری دارد. مسئله انتقال رسوب به خودی خود دارای پیچیده‌گی های خاصی می‌باشد و در رودخانه‌های جزر و مدی بسیار پیچیده‌تر خواهد بود. در تحقیق حاضر با استفاده از مدل ریاضی MIKE21 پارامترهای سرعت سقوط ذرات، تنش برشی بحرانی رسوبگذاری و فرسایش ، پارامتر انتقال بین لایه‌ها، ضریب پخش قائم و زبری بستر جریان بر انتقال رسوب مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از تحقیق نشان می‌دهد، سرعت سقوط ذرات و تنش برشی بحرانی رسوبگذاری تأثیر قابل‌توجهی بر انتقال رسوب ندارد و شیب تغییرات بار معلق در سرعت‌های مختلف تقریباً یکسان است. همچنین نتایج نشان می‌دهد با افزایش ضریب انتقال بین لایه‌ها، غلظت بار معلق اندکی افزایش می‌یابد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_109895.html چکیدهپژوهش حاضر درصدد است به بررسی نحوه اثرگذاری برنامه های نوآورانه‌محور بر توسعه صادرات پایدار پرداخته و آن را در صنعت آبزیان کشور آزمون کند. تحقیق در صنعت آبزیان ایران و با روش آمیخته (کیفی– کمی) اجرایی شده و تعداد 46 بنگاه صادرکننده و هشت نفر از اساتید دانشگاهی مرتبط با صنعت مذکور مورد بررسی قرار گرفته است. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده و با روش تحلیل تم، تکنیک دلفی فازی، مدلسازی ساختاری- تفسیری و تکنیک حداقل مجذورات جزیی تحلیل گردیده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، صنعت آبزیان کشور برای اجرای موفق برنامه‌های نوآوری‌محور به توانمندسازی نیاز دارند. همچنین برای اجرای موفق برنامه‌های نوآورانه لازم است زیرساخت‌های لازم برای این مهم ایجاد و ساختار سازمان با استراتژیهای نوآورانه همسویی داشته باشد. همچنین یافته‌های پژوهش به ارائه یک الگوی جدید از ضرورت آماده‌سازی همه‌جانبه بنگاه‌ها جهت اجرای برنامه‌های نوآورانه با معرفی سطوح جدید آمادگی سازمانی، منجر شد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_131964.html پژوهش حاضر درصدد است چارچوبی جهت اجرای برنامههای نوآورانه در شرایط پاندمی کووید 19شناسایی کند. تحقیق در زنجیره ارزش صنایع صادرکننده محصولات دریایی ایران و با روش آمیخته (کیفی– کمی) اجرایی شده و تعداد 32 بنگاه صادرکننده صنعت مذکور از طریق مطالعه موردی چندگانه مورد بررسی قرار گرفته است. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده و با روش تحلیل تم، تکنیک دلفی فازی، مدلسازی ساختاری- تفسیری و تکنیک حداقل مجذورات جزیی تحلیل گردیده است. ابتدا زنجیره ارزش صنعت طراحی و با نظر خبرگان مورد تأیید قرار گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، در شرایط بحرانی مانند پاندمی کووید 19، بخشهایی از زنجیره ارزش که نزدیکی بیشتری به مشتریان دارند، از قابلیت فنی و تکنیکی بالاتری برای طراحی تاکتیکهای جدید و متناسب با شرایط بحرانی برخوردارند. بعلاوه نوآور بودن مدیران و آینده نگری آنها دو فاکتور مهم در دستیابی به تاکتیکهای نوآورانه برای مواجهه با شرایط بحرانی و مدیریت آن به شمار می آیند. در نهایت یه دسته بندی جدید از بخشهای مختلف زنجیره ارزش صنعت برای مواجهه بهتر با بحرانهای احتمالی آتی طراحی و ارائه گردیده است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_136677.html الگویتم رمزنگاری سبک وزن PRINCE به عنوان رمز قالبی در سال 2012 ارائه شد. محاسبات رمزنگاری و رمزگشایی ساده و سریع از مزایای این الگوریتم می‌باشد. در این مقاله قصد داریم ساختار الگوریتم رمزنگاری PRINCE را تغییر داده و از S-BOX غیر ثابت به منظور افزایش پیچیدگی و امنیت در فرایند رمزنگاری استفاده می گردد. بمنظور نشان دادن کارایی ساختار پیشنهادی، تحلیل تفاضلی بر روی الگوریتم و هم چنین تحلیل در خصوص تعداد دور بهینه برای الگوریتم صورت گرفته است. تحلیل‌ها و پیاده‌سازی صورت گرفته نشان دهنده پیچیده‌تر شدن ساختار رمز نگاری می‌باشد. با وجود افزایش ناچیز حافظه و زمان اجرای الگوریتم، در مقایسه با الگوریتم رمزنگاری PRINCE با S-BOX ثابت استحکام بیشتری در مقابل حمله‌ی تفاضلی داشته و در نتیجه امنیت در الگوریتم بهبود یافته افزایش یافته است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_136678.html سیستم اعداد مانده‌ای دارای ساختار محاسباتی موازی و بدون تداخل رقم نقلی در محاسبات، می باشد و به صورت گسترده در مواردی همچون پردازش سیگنال دیجیتال، رمزنگاری، طراحی فیلترهای FIR و موارد دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله به طراحی یک مبدل معکوس بهینه و کارا برای مجموعه‌‌ پیمانه {〖2^(n-2)+1,2〗^(n-3)-1,2^(n-3)+1,2^(n-5)-1}پرداخته شده است. در این مجموعه پیمانه با توجه به انتخاب پیمانه‌های خوش فرم و متوازن، منجر به پیاده سازی سخت افزاری بهینه، با حداقل فضای سخت افزاری و حداقل تاخیر زمانی می‌شود. مزیت اصلی در این طراحی استفاده از ساختار سخت افزاری بر پایه جمع کننده‌ ها و بدون ROM می‌باشد. از طرفی دیگر مجموعه پیمانه پیشنهادی به گونه ای انتخاب شده است که نسبت به اکثر مجموعه پیمانه های موجود اول بوده و در نتیجه در پیاده سازی ضرب مونتگومری به عنوان مجموعه پیمانه دوم مناسب می باشد. مبدل معکوس پیشنهادی دارای ساختار دوسطحی می‌باشد. در سطح اول از قضیه باقیمانده چینی و در سطح دوم از تبدیل درهم- مبنا، جهت محاسبه عدد وزن دار نهایی، استفاده شده است. نتایج تئوری محاسبات نشان دهنده تاخیر زمانی کم و اشغال فضای سخت افزاری حداقلی در این طراحی، می-باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_139061.html جذب توان امواج دریا توسط یک جسم نوسانگر روی آب، به مفهوم توانایی آن جسم جهت اندرکنش مناسب با امواج است. موجی که از یک دستگاه مبدل انرژی موج عبور می‌کند در صورتی انرژی خود را به سیستم در حال نوسان انتقال می‌دهد که این سیستم امواجی در جهت (فاز) مخالف با امواج برخوردی ایجاد کند. از این رو به منظور ارزیابی اولیه از عملکرد یک جاذب نقطه ای انرژی موج، تعیین نیروهای تابش ایجاد شده از سوی جسم شناور، نقش مهمی در طراحی اولیه و کنترل بهینه دستگاه خواهد داشت. در این مقاله پس از محاسبه ضرایب هیدرودینامیکی مربوط به شرایط یک نوسان هیو بویه استوانه‌ای، معادله حرکت سیستم بر اساس معادله انتگرال-دیفرانسیلی کامینز تحلیل شده است. حل عددی این سیستم با توجه به پیچیدگی ترم مرتبط با بردار نیروی تابش، می‌تواند بسیار طولانی و دشوار باشد. لذا با کدنویسی در برنامه متلب، این ترم با یک مدل خطی فضا-حالت جایگزین و سپس تخمین زده شده است. در این تحلیل از نتایج حوزه فرکانس در بازه 2-1 رادیان بر ثانیه که فرکانس غالب امواج دوردست خلیج فارس می باشد استفاده شده است. فرایند استفاده از مدل فضا-حالت نسبت به حل عددی مستقیم انتگرال پیچش در معادله حرکت، از دقت کافی برخوردار بوده و با توجه به اینکه سایر کدهای نوشته شده در این زمینه عملاً متن باز نیستند ضمن تأمین پایداری سیستم، حجم کلی محاسبات را کاهش می دهد که می‌تواند برای درجات آزادی بیشتر نیز مورد استفاده قرار بگیرد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_139217.html هدف از این تحقیق توصیف مورفولوژیکی و بررسی فیلوژنی گونه‌ی Ornithocercus magnificus در آبهای بندرعباس می باشد. جنس Ornithocercus یک داینوفلاژله هتروتروف از خانواده‌ی Dinophysaceae است. نمونه‌ها با تور فیتوپلانکتون گیری استاندارد مجهز به فلومتر و با اندازه چشمه 20 میکرومتر از آب‌های سطحی جمع آوری شد. نمونه‌های پلانکتونی، تحت میکروسکوپ اینورت مشاهده و شناسایی گردید. سپس قطعه ژنی SSU rDNA از سلولهای جداگانه با استفاده از واکنش زنجیره‌ای پلیمراز به روش Single-cell تکثیر و توالی SSU rDNA برای سویه ی ایرانی این گونه تعیین گردید. آنالیزهای فیلوژنی به روش های بیشینه صرفه جویی و حداکثر درست نمایی انجام شد. در این تحقیق؛ دو توالی SSU rDNA جدید از گونه O. magnificus برای نخستین بار گزارش و در بانک ژنی ثبت شد. بررسی‌های ریخت شناسی نشان داد که سلول های جدا شده از آب‌های بندرعباس O. magnificus است. به طور کلی نتایج نشان داد؛ نتایج شناسایی‌ های مورفولوژیکی گونه‌ی O. magnificus با نتایج مولکولی این تحقیق مطابقت داشت. تجزیه و تحلیل‌های فیلوژنتیک، توالی‌های ایزوله‌ی ایرانی را با توالی های O. magnificus گروه بندی کرده و با سایر اعضای این جنس به عنوان گروه خواهری یک کلاد تک تبار تشکیل دادند. جنس Histioneis نزدیک‌ترین وابستگان به این جنس هستند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_151212.html با توجه به حساسیت اجرای عملیات عمرانی در نواحی ساحلی و همچنین مشکلاتی ناشی از خاک نامطلوب این نواحی در برخی مکانها، انجام مطالعات ژئوتکنیک جهت شناسایی و بهسازی این بسترها امری ضروری به نظر می رسد. یکی از نکات مهم در بهسازی خاکها در تمام پروژهای عمرانی، انتخاب نوع و میزان ماده‌ای است که در طرح اختلاط با خاک استفاده می شود. این انتخاب معمولا براساس نیازهای موجود در یک فعالیت عمرانی و بر اساس تجربیات عملی صورت می گیرد. در این پژوهش ابتدا با انجام آزمایشات لازم در خصوص طرح اختلاط خاک ماسه ای ساحلی با سیمان، خاک رس و نانو رس، خصوصیات خاک مخلوط از جمله میزان تراکم و رطوبت بهینه، تغییرات مدول الاستیسیته، چسبندگی و زاویه اصطکاک داخلی بررسی و سپس با استفاده از مدل سازی توسط نرم افزار پلکسیس، میزان جابجایی نهایی، کرنش و تنش اصلی نهایی مقایسه و بررسی شده است. نتایج حاصل از بررسی نرم فزاری نشان دهنده کارآمدی روش های طرح اختلاط ترکیبی نانو و سیمان همراه با خاک ماسه ای می باشد، بطوری که تغییر مکان کل در حالت ترکیب سیمان و نانو رس با خاک ماسه ای از 1.86 تا 0.414 میلی متر کاهش یافت. همچنین میزان کرنش نهایی از55.6 تا 11.06 درصد در ترکیب سیمان و نانورس با خاک ماسه ای کاهش یافت. افزایش تنش نهایی نیز از114.47 تا 120.73 کیلوپاسکال در حالت ترکیبی نانو و سیمان مشاهده شد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_151213.html روگذری و تفرق امواج از جمله واکنش‌های هیدرودینامیکی اعمالی به سازه‌‌‌‌های محافظت از ساحل هستند،که می‌توانند باعث ایجاد اختلال در عملکرد و ناآرامی بنادر گردند. به منظور کاهش تاثیر واکنش‌های هیدرودینامیکی در سواحل در این تحقیق با مدل‌سازی عددی با استفاده از نرم‌افزار فلوتریدی به بررسی تاثیر احداث موج‌شکن مستغرق بر کاهش دبی روگذری و تفرق امواج در جلوی موج‌شکن توده‌سنگی و تغییر در پارامترهای هندسی از جمله شیب بدنه سازه، فاصله احداث، عمق استغراق و نوع آرمور پرداخته شده است. امواج اعمالی به سازه غیر خطی با طیف جانسواپ و تعداد حالت‌های مورد بررسی 72 مدل مختلف است. خروجی‌های بدست آمده از مدل‌سازهای عددی پس از رسم جداول و شکل‌ها، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج بدست آمده نشان داد، کاهش شیب سازه و عمق استغراق و افزایش فاصله احداث موج‌شکن مستغرق بیشترین تاثیر را بر کاهش میزان دبی‌روگذری و تفرق امواج می‌گذارند. همچنین آرمورهای نوع تتراپاد در موج‌شکن مستغرق نسبت به آرمورهای مکعبی و آنتی‌فر بیشترین کاهش در دبی روگذری و تفرق امواج را در موج‌شکن توده‌سنگی دارند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_151220.html ماهیان شانک زرد باله مورد نیاز به روش صید انتظاری صید و در نهایت نمونه های هم اندازه با میانگین وزن ۱۵۰ گرم انتخاب گردیدند. سپس پنج قطعه ماهی در آکواریوم های ۳۰۰ لیتری حاوی آب با شوری های متفاوت شامل خورموسی با میانگین شوری ppt 34/0 ±7/42 و اروند با میانگین شوری ppt29/0 ±4/14 در معرض غلظت بدست آمده از یک دهمh LC5096 سمیت کشنده نانو ذرات نقره و نیترات نقره برای هر محیط و تیمار شاهد پس از دو هفته سازگاری با سه تکرار قرار گرفتند. نمونه گیری در زمان های ۱، ۶، ۱۲ و ۲۴ ساعت از ورید ساقه دمی با سرنگ‌های ۲ سی‌سی و نمونه های پنج میلی متری از بافت کبد در پایان دوره انجام گرفت. برای جداسازی سرم نمونه‌های خون فاقد ماده ضد انعقاد به مدت ۱۵ دقیقه در سانتریفوژ با دور ۳۰۰۰ قرار گرفتند. در نهایت فعالیت آنزیم‌های ALP، ASTو ALT به وسیله دستگاه اتوآنالایزر و با استفاده از کیت‌های تشخیصی مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفتند. همچنین جهت تهیه میکروگراف های میکروسکوپی برش های پارافینی تحت رنگ آمیزی هماتوکسیلین - ائوزین قرار گرفتند. نتایج نشان داد که دو شکل متفاوت از نقره شامل نیترات نقره و نانو ذرات نقره تاثیرات متفاوت بر سلامت و عملکرد بافت کبد ماهی شانک زرد باله داشته که در تیمار نیترات نقره مشهود بوده و تغییر در میزان فعالیت آنزیم های سرمی بویژه افزایش در زمان های بالا، نکروز، پرخونی، خونریزی، پس زدن صفرا و دژنرسانس واکوئولی بویژه در شوری های پایین در آن مشهود بوده است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_161605.html شرایط کنونی آلودگی آب های شیرین نگران کننده است و با توجه به محدود بودن منابع آب شیرین و افزایش جمعیت وگسترش شهر ها و توسعه صنعت و کشاورزی در اطراف رودخانه ها، استفاده صحیح از منابع موجود ضروری است. فلزات یکی از آلاینده های غیر قابل تجزیه و مهم می­باشند که در آب، رسوبات و موجودات زنده وجود دارند. این عناصر هم در منابع طبیعی، هوازدگی سنگ­های معدنی و نشت از خاک، و هم در منابع انسان ساخت حضور دارند. در این مطالعه از 5 ایستگاه مختلف در طول یک دوره هفت ماهه در بازه های زمانی مختلف از آب رودخانه کارون جمعا 45 نمونه برداشته شد و توسط دستگاه جذب اتمی مقادیر سرب، جیوه و کادمیوم نمونه ها آنالیز گردید. نتایج نشان میدهد که بیشترین مقدار آلودگی مربوط به نمونه های ایستگاه شماره 1 است که در بالای سد گتوند قرار دارد و کمترین میزان آلودگی به فلزات سنگین مربوط به نمونه های ایستگاه شماره 5 است. هر چقدر به سمت پایین رودخانه میرویم، ایستگاه شماره 5، از مقدار این آلودگی کاسته میشود. باتوجه به نتایج حاصل از شاخص­های مختلف از قبیل شاخص فلزی (MI)، شاخص آلودگی فلزات سنگین (HPI) و درجه ی آلودگی (Cdeg) نیز بیانگر این است که آب رودخانه کارون در منطقه مورد مطالعه آلوده به فلزات سنگین است، برخی از نمونه­ها دارای آلودگی متوسط و برخی درجه آلودگی بالایی دارند و از نظر آشامیدن دارای مشکل است. تحلیل های آماری نیز حاکی از آن است که آلودگی رودخانه کارون از یک منبع نیست و میتوان سنگ شناسی منطقه (عامل طبیعی) که باید ریشه آن را در سازندهای بالادست سد گتوند جستجو کرد و همچنین فعالیت های انسانی در منطقه (عوامل انسان زاد) را به عنوان عوامل اصلی آلودگی نام برد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_162572.html این مطالعه از پردازش تصاویر ماهواره‌ای و GIS برای شناسایی و تجزیه و تحلیل تغییرات فضایی و تعیین کمیت تغییر مساحت آب دریاچه زریوار در شمال­غربی مریوان بهره گرفته­است. استفاده از تصاویر ماهواره­ای برای استخراج اطلاعات در مورد تغییر مساحت آب دریاچه و تغییرات کاربری اراضی، به ویژه در شناسایی تغییرات بین چند بازه زمانی مختلف سریعتر و دقیقتر از روش­های دیگر است. این پژوهش بر اساس طبقه‌بندی SVM و پردازش تصاویر ماهواره‌ای لندست سنجنده­هایSS,TM  و OLI مربوط به سال‌های 1987، 2000، 2010 و 2020 در محیط نرم‌افزار ENVI می­باشد. نتایج پژوهش نشان داد که تکنیک SVM در شناسایی و استخراج کاربری اراضی و پهنه­های آبی مجاور پوشش گیاهی و خاک از تصاویر ماهواره­ای به خوبی عمل می­کند. این الگوریتم به دلیل ماهیت غیرپارامتریک و نیز فرض تبعیت نکردن از توزیع نرمال، قدرت تفکیک بالایی در تمایز پهنة آبی نسبت به گیـاه و خـاک دارد. به طوریکه شـرایط مسـاعدی جهت طبقه­بندی نظارت شده و شناسـایی و تشخیص پهنه آبی به خود اختصاص داده و همچنین در منـاطق بـا پوشـش گیاهی کم نیز کارایی بالایی نشان داد. با توجه نتایج پژوهش استفاده از تکنیک SVM حاکی از این موضوع بود که کاربری‌ها در بازه زمانی مورد بررسی رشد بسیار زیادی داشته‌اند که این توسعه مدیریت نشده باعث کاهش تراز آب دریاچه شده به‌نحوی‌که با رشد این کاربری‌ها تراز آب دریاچه سیر نزولی به خود گرفته است. با توجه نتایج پژوهش پیشنهاد می­شود که هرگونه توسعه کاربری در نزدیکی دریاچه باید با نظارت کاملی انجام‌شده و همچنین یکی از راهکارهای اساسی برای حفاظت از دریاچه مدیریت یکپارچه آن است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_163663.html هدف از مطالعه حاضر، تاثیر بودن یا نبودن پوست بر خواص میکروبی، فیزیکوشیمیایی، رنگ سنجی و حسی میگوی سفید سرتیز (Metapenaeus affinis) نگهداری شده در یخ بود. آنالیزهای فیزیکوشیمیایی (TVB-N، pH، TBA و FFA)، باکتریایی (مزوفیل، سرمادوست، انتروباکتریاسه، استافیلوکوکوس)، رنگ سنجی و ارزیابی حسی در روز های 0، 4، 8، 12 و 16 نگهداری انجام شدند. میزان بار باکتری­های مزوفیل، سرمادوست، انتروباکتریاسه و استافیلوکوکوس در میگوی سفید سرتیز با و بدون پوست نگهداری شده در یخ به ترتیب از 4/27، log10 CFU/g 3/86، 3/3-25/99، 5/5-29/3 در روز صفر به  log10 CFU/g 6/42-6/69 ،6/7-75/13 ،7/7-20/83، 7/7-50/62 در روز 16 افزایش یافت. میزان بار باکتریایی مزوفیل، باکتری انتروباکتریاسه، باکتری استافیلوکوکوس میگوی سفید سرتیز بدون پوست کمتر از میگوی با پوست در انتهای دوره نگهداری در یخ بود. اگر چه، میزان تیوباربیتوریک اسید، اسیدهای چرب آزاد و بازهای ازته فرار و pH میگوی سفید سرتیز با و بدون پوست تفاوت معنی دار طی نگهداری در یخ نداشت (0/05<p). نتایج ارزیابی حسی نشان داد که پوست گیری کیفیت حسی و رنگ سنجی میگو سفید سرتیز را بهبود نمی دهد. با توجه به محدوده قابل قبول برای باکتری های مزوفیل (log cfu/g 7)، مطالعه حاضر نشان داد که ماندگاری میگوی سفید سرتیز با و بدون پوست نگهداری شده در یخ 8 روز بود. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_163666.html در این مطالعه تاثیر پوشش کیتوزان و آلژینات غنی شده با اسید گالیک  بر روی کیفیت و ماندگاری فیله کپور معمولی (Cyprinus carpio) طی 12 روز نگهداری در یخچال مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها شامل گروه 1) شاهد، 2) کیتوزان، 3) آلژینات، 4) آلژینات-کیتوزان ، 5) آلژینات- اسید گالیک، 6) کیتوزان- اسید گالیک و 7) آلژینات-کیتوزان-اسید گالیک بود. مقایسه بار باکتری‌های مزوفیل هوازی و سرمادوست نمونه شاهد و تیمار شده فیله‌های ماهی نشان داد که بیشترین میزان بار باکتری مزوفیل هوازی و سرمادوست مربوط به نمونه شاهد به ترتیب  Log10CFU /g 8/91، 8/47 و کمترین میزان مربوط به نمونه غوطه‌ور شده در محلول پوشش کیتوزان-آلژینات غنی شده با اسید گالیک به ترتیب  Log10CFU /g 7/22، 7/12 بود مقادیر تیوباربیتوریک ‌اسید، اسیدهای چرب، بازهای ازته فرار، pH فیله‌های پوشش داده شده با آلژینات-کیتوزان غنی شده با اسید گالیک، به ‌ترتیب برابر 0/21 میلی گرم مالون آلدهید درکیلوگرم بافت ماهی، 3/91 درصد اولئیک اسید،   25/24 و 7/28 mgN/100g بود که به طور معنی داری کمترین مقدار از نظر شاخص های ذکر شده را نسبت به سایر تیمارها داشتند (P0<05). نتایج نشان داد که آنالیز میکروبی، مقدار بارهای ازته فرار و مقدار pH در تیمارهای پوشش داه شده با آلژینات درمقایسه با نمونه شاهد، در پایان دوره نگهداری تفاوت معنی داری(P0<05) نشان نداد. در حالی که نتایج تیوباربیتوریک اسید، اسید چرب آزاد و ارزیابی حسی نشان داد که فیله‌های تیمار شده با آلژینات در مقایسه با نمونه شاهد دارای امتیاز بالاتری بودند. پوشش آلژینات و کیتوزان غنی شده با اسید گالیک، فعالیت ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی بیشتری را نسبت به سایر پوشش ها در طول دوره نگهداری نشان داد. بنابراین برای افزایش ماندگاری و به تاخیر انداختن فساد ماهی کپور معمولی در طول دوره نگهداری در یخچال، پوشش کیتوزان و آلژینات غنی شده با اسید گالیک به مدت 3 روز بیشتر موثرتر است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_166026.html پژوهش حاضر با مرور برخی از دیدگاه ها مبنی بر کاهش نقش بنادر در رشد و توسعه اقتصادی، سعی نموده است تا تأثیر بنادر بر تولید و رشد اقتصادی در مجموعه‌ای متشکل از 122 کشور در فاصله سال های 2004 تا 2021 مورد بررسی قرار دهد. برای رسیدن به هدف در این پژوهش از تحلیل علیت دامترسکیو و هارلین در حالت مقاطع نا همگن و نیز مجموعه ای از برآوردهای رگرسیونی پنل استفاده شده است. در این پژوهش از شاخص ارتباط کشتیرانی لاینر به عنوان شاخص توسعه بنادر استفاده شده است. نتایج انجام تحلیل علیت نشان می دهد که در مجموعه کشور های مورد بررسی ارتباط علّی دو طرفه بین توسعه بنادر و رشد اقتصادی را نمی توان رد کرد. همچنین نتایج برآورد های مختلف رگرسیون رشد اقتصادی نشان می دهد که در حال حاضر نیز توسعه بنادر تأثیر قابل توجه و معنی داری بر رشد اقتصادی کشور ها دارد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_167094.html رسوب شناسی، بررسی انتقال رسوب وشناخت عوامل موثر بر آن، ازمهمترین مطالعات در زمینه پدیده های دریایی است. در این تحقیق انتقال رسوب میانگین سالانه در بندر بوالخیر (و بنادر اطراف آن بندر رستمی و بندر عامری) پس از احداث موج شکن با استفاده از نرم افزار مایک21 مدلسازی و مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به نتایج مدلسازی، احداث موج شکن و جانمایی بندر بوالخیر در بین دو بندر دیگر، انتقال رسوب را تحت تاثیر قرار داده و ناحیه بین دو بندر همواره دارای فرسایش و رسوبگذاری متوالی می باشد. نظر به اینکه مدل دو بعدی، نرخ تجمعی ناخالص را نشان می دهد، نرخ انتقال رسوب در ساحل شمالی بندر حدود5000 مترمکعب در سال و در ساحل جنوبی برابر با 7000 متر مکعب در سال می باشد. سالانه نرخ انتقال رسوب کرانه حدود 5000 مترمکعب در پشت بازوی غربی موج شکن بوالخیر اتفاق می افتد که این نرخ انتقال رسوب، نرخ معنی داری می باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_176530.html مسئله ارتقای کیفیت یادگیری یک موضوع داغ و همیشگی در هر محیط آموزشی است. در آموزش دریانوردان، نیز به دلیل مقررات بین المللی دریانوردی این مسئله از اهمیت ویژه برخوردار است. کیفیت یادگیری یک پدیده چند بعدی و پیچیده است که تحت تأثیر طیف گسترده ای از عوامل است: از بازار کار و سیاست آموزشی گرفته تا انگیزه،تلاش و ویژگی های فردی دانشجویان .انگیزه های انتخاب شغل دریانوردی و رویکردهای یادگیری از ویژگی های فردی هستند. کیفیت یادگیری تحت تأثیر رویکردهای دانشجویان به یادگیری است، رویکرد عمیق به یادگیری با کیفیت بالاتر یادگیری و رویکرد سطحی با کیفیت پایینتر یادگیری مرتبط است، از سوی دیگر رویکردهای یادگیری می تواند تحت تأثیر انگیزه های انتخاب شغل نیز باشند که بر کل فرایند شغلی تأثیر می گذارد و هر دو پدیده در بهبود کیفیت یادگیری مهم هستند.هدف از پژوهش ارزیابی رابطه بین انگیزه انتخاب شغل دریانوردی بر یادگیری دانشجویان و ارائه راهکارهای بهبود کیفیت آموزش دریانوردان مورد بررسی قرار گرفته است این تحقیق از لحاظ نوع کاربردی و روش اجرای آن توصیفی با رویکرد آمیخته می باشد، اطلاعات حاصله از مطالعه منابع و اسناد و مدارک مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت و سپس به‌منظور تأیید اطلاعات کیفی از تجزیه‌وتحلیل کمی (پرسشنامه) استفاده شد.جامعه آماری شامل 100 دانشجوی رشته ناوبری کشتی هستند که به شیوۀ نمونه گیری در دسترس انتخاب شده اند .نتایج تحقیق نشان می دهد که رابطه رویکرد عمیق جذابیت های عاطفی و احساسی دانشجویان ضریب اسپیرمن=316/0 استعداد و علاقه شخصی ضریب اسپیرمن=313/0 و استفاده از مزایای حرفه ای شغل دریانوردی ضریب اسپیرمن=186/0 را نشان می دهد. یعنی اگر دانشجو با انگیزه های ذکر شده شغلی را انتخاب کند، مطالعات و تحصیلاتش از کیفیت بالاتری برخوردار است.و درتصمیم گیری برای دریانورد شدن با رویکرد سطحی و انتخاب تصادفی شغل یا تحت تأثیر خویشاوندان ، مطالعات و یادگیری دانشجویان کیفیت کمتری خواهد داشت. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_180310.html رفتار غذایی متقابل گونه‌های مختلف تیلاپیا و تاثیر آن بر شاخص‌های رشد و بازماندگی در وزن‌های مختلف در شرایط آزمایشگاهی طراحی بررسی گردید. در این آزمایش 4 گروه آزمایشیِ شاهد ، تقابل دو گونه O. aureus-C. zilli، تقابل دو گونه O. niloticus- O. aureus و تقابل دو گونه O. niloticus -C. zilli، براساس اوزان مختلف در یک دوره 60 روزه مورد بررسی قرار‌گرفت. اکثر شاخص‌های مربوط به رشد در تیمار شاهد نیل مناسب‌تر از سایر تیمارهای شاهد بود. نتایج شاخص‌های رشد و بازماندگی ماهیان تیلاپیا آبی و زیلی نشان داد که افزایش وزن بدن بطور معنی‌داری بین تیمارهای مختلف دارای اختلاف معنی‌داری است (05/0P˂). زیلی در تیمارهای 6-7 دارای 100 درصد و در تیمار 5 دارای حداقل بازماندگی بود. تیلاپیا آبی نیز در تیمار 4 دارای بیش‌ترین بازماندگی و در تیمار 7 دارای کم‌ترین بازماندگی بود. نتایج شاخص‌های رشد و بازماندگی ماهیان نیل و آبی نیز وجود اختلاف معنی‌دار را در اکثر شاخص‌های رشد و بازماندگی نشان داد. به‌طوری که بیش‌ترین افزایش وزن بدن در تیلاپیا نیلِ تیمار 11 مشاهده گردید. همچنین کمترین ضریب تبدیل غذایی در تقابل غذایی نیل و آبی بطور معنی داری در تیمار 10 برای نیل ثبت شد. در این آزمایش حداکثر میزان بازماندگی تیلاپیای نیل به‌شکل 100 درصد مشاهد شد. حداقل بازماندگی در تیلاپیای آبی 3/73% ثبت گردید. نتایج شاخص‌های رشد و بازماندگی در مواجهه‌ی نیل و زیلی همانند دو تقابل دیگر بطور معنی‌داری تحت تاثیر قرار گرفت. ضریب تبدیل غذایی در زیلی و نیل در تیمارهای 12 و 13 کمترین محاسبه شد. در تقابل غذایی ماهیان نیل- زیلی؛ نیل در تیمار 13 دارای 100 درصد بازماندگی بودند. به‌نظر می‌رسد تیلاپیای آبی رقابت غذایی کمتری نسبت به دو گونه زیلی و نیل دارد. در این آزمایش مشخص شد به ترتیب تیلاپیا نیل، زیلی و آبی دارای رفتار رقابت غذایی شدیدتری در شرایط آزمایشگاهی دارند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_181303.html به منظور مطالعه اثرات مونسون بر غنا و تغییرات فصلی تراکم خرچنگ های منطقه بین جزر و مدی سواحل جنوبی استان سیستان و بلوچستان، نمونه برداری در سال 1390 (براساس شدت مونسون) به ترتیب در سه فصل پیش مونسون، مونسون و پس مونسون و در ۵ ایستگاه مختلف با استفاده از کوادرات 50*50 سانتیمتر و عمق 10 سانتیمتر انجام گرفت. در طی تحقیق همچنین مواد آلی، شوری و درجه حرارت سنجیده شد. در مجموع در مطالعه حاضر 17 گونه از 10خانواده و 15 جنس مورد شناسایی قرار گرفت. براساس نتایج آنالیز آماری واریانس دوطرفه اختلاف معنی داری در تراکم و تنوع خرچنگهای حقیقی در در بین سه فصل مشاهده شد. بطوریکه کمترین غنا و تراکم گونه ای در بین سه فصل به دلیل تنش های محیطی در فصل مونسون به ثبت رسید. در مقابل به دلیل وجود شرایط مطلوب محیطی برای زیست خرچنگ ها بیشترین تراکم و غنای گونه ای در فصل پیش مانسون و پس مانسون مشاهده شد. مقایسه آماری تراکم در ایستگاه های مختلف نشان داد که به جهت ارتباط معنی داری که بین تراکم ، دانه بندی بستر و دیگر شرایط محیطی وجو دارد، ایستگاه های جزیره خرچنگ و گواتر به دلیل وجود بیشترین مواد آلی در طول سال، وجود بستر گلی و اکوسیستم مانگرو، دارای بالاترین غنا و تراکم گونه ای بوده است. از طرفی کمترین تراکم در ایستگاه های تیس و بریس به ثبت رسید. مونسون می‌تواند اثرات مختلفی بر اکولوژی موجودات زنده داشته باشد. در مجموع مونسون به دلیل اثراتی گسترده ای که بر شرایط محیطی از قبیل محتوای مواد آلی و شرایط بستر دارد، می تواند موجب کاهش تراکم و غنای خرچنگ های منطقه بین جزر و مدی در فصل مانسون شود. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_182639.html علل مهم خشک شدن تالاب ها در سال های اخیر در ایران، تداوم خشکسالی، مدیریت نادرست آب، تغییر کاربری اراضی و فشارهای ناشی از کمبود آب در مناطق پایین دستی رودخانه هاست. با خشک شدن تالاب علاوه بر کاهش خدمات زیست بومی، اجتماعی و اقتصادی تالاب، معضلی بزرگ زیست محیطی دیگری ایجاد می شود و آن تبدیل شدن تالاب ها به کانون گرد وغبار است؛ که آسیب های زیست محیطی و اجتماعی و اقتصادی فراوانی به دنبال دارد. هدف ازاین تحقیق بررسی تغییرات مساحت تالاب هورالعظیم بین سال های 2000 الی 2023 است. برای حصول این هدف، بابهره گیری از پلت فرم Google Earth Engine {GEE} و با استفاده ازتصاویر ماهواره MODIS و محاسبه شاخص NDWI، مساحت تالاب در هر تصویر محاسبه گردید. جهت بررسی دقیق وضعیت تالاب، سری های زمانی حداقل، حداکثر و متوسط سالانه مساحت تالاب استخراج گردید و آنومالی تغییرات مساحت در سه حالت حداقل، حداکثر و متوسط محاسبه گردید. نتایج نشان داد خشکترین سال، سال 2000 با حدود کمتر از 4/1 وسعت تالاب است و بیشترین وسعت در سال 2019 با حدود 3 برابر وسعت متوسط است. تحلیل سری های حدی حداکثر و حداقل همراه با تصاویر مربوطه، مناطق تجت اثر از خشکسالی و سیلاب را تعیین می کند و می توان در دوره های خشکسالی و سیلاب برنامه مدیریتی مقتضی را در مناطق مربوطه اجرا نمود. لازم به ذکر است که با افزایش مساحت تالاب، کانون غبار هورالعظیم که یکی از فعال‌ترین کانون‌های غبار است، کنترل می‌شود. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_182640.html بسیاری از تالاب‌ها و نواحی مرطوب ازجمله تالاب هورالعظیم رو به خشکی است و بیابان‌های کوچکی را ایجاد نموده که منشأ بسیاری از توفان‌های غبار در سال‌های اخیر است. مدیریت این رویداد، به شناخت ویژگی‌های فرسایش بادی و شبیه‌سازی آن‌ نیاز مبرمی دارد. در این تحقیق با استفاده از نسخه 3.7 مدل عددی WRF و با کمک طرحواره GOCART به بررسی غلظت ریزگردها در منطقه تالابی هورالعظیم پرداخته شد. مدل مربوطه با در نظر گرفتن حداکثر پارامترهای مؤثر بر پیش‌بینی هوا که ازنظر تحلیل مقیاس، نقش پررنگی دارند به کمک معادلات و روابط حاکم بر جو مانند معادله پیوستگی، معادلات ترمودینامیکی و پایش واکنش‌های شیمیایی جوی، محاسبات مربوطه را انجام و خروجی را به‌صورت ماتریس‌های عددی تولید می‌کند. مدل WRF ازنظر مقیاس و تغییرات زمانی، برآورد مناسبی از هواویزها در محدوده مطالعاتی دارد. غلظت PM10 شبیه‌سازی‌شده با مدل WRF با غلظت‌های ساعتی ایستگاه سنجش اداره کل محیط‌زیست خوزستان در اهواز مقایسه گردید. غلظت‌های شبیه‌سازی‌شده با غلظت‌های ساعتی ایستگاه سنجش تطابق خوبی دارد که نشان‌دهنده کارایی مدل عددی WRF در شبیه‌سازی غلظت ذرات غبار است. با بررسی الگوی غلظت PM10 در حوضه شبیه‌سازی می‌توان دریافت که مدل، گسیل گردوخاک را در منطقه موردمطالعه به‌درستی به دست آورده است؛ بنابراین می‌توان گفت عملکرد طرحواره GOCART در برآورد مقادیر PM10 به‌ویژه ازنظر الگوی تغییرات و آشکارسازی توفان از کیفیت قابل قبولی برخوردار است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_185115.html شرایط اسیدی و بازی فراوردهای غذایی دریایی بر کیفیت محصولات و مدت زمان نگهداری آنها در حالت مطلوب اثرگذار است.در تحقیق حاضر تاثیر سطوح مختلف آب لیموترش ایرانی بر روی ویژگی‌های، بیوشیمیایی، میکروبی و ارگانولپتیک میگو وانامی به مدت 60 روز در دمای فریزر مورد بررسی قرار گرفت. پارامترهای بیوشیمیایی TVB-N، TBA، FFA و pH و ویژگی‌های ارگانولپتیک در تیمارهای شاهد (بدون افزودن آب لیمو ترش)، تیمار 1 با یک درصد ، تیمار 2 با دو درصد و تیمار 3 با سه درصد آب لیمو ترش در روزها 0، 16، 32، 48 و 60 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد پارامترهای pH، FFA، TBA و TVB-N در هر 4 تیمار با افزایش زمان نگهداری روندی افزایشی نشان دادند اما مقدار این پارامترها با افزایش سطح آب لیمو، کاهش معنی‌داری پیدا کرد و در تیمار حاوی 3 درصد آب لیمو کمترین میزان را داشت(05/0>P). در انتهای دوره‌ی نگهداری (روز60 نگهداری) با افزایش سطح آب لیمو، امتیاز داده شده به طعم، بو و رنگ میگوها از کیفیت مطلوبتری برخوردار بود(05/0P< ). در روز 60، تیمار 2 درصد آب لیمو بالاترین بیشترین امتیاز و تیمار شاهد کمترین امتیاز داده شده به طعم را داشت(05/0P< ) در مقادیر 1، 2 و 3 درصد آب لیمو ترش ماندگاری میگو در روز ۱۲ تفاوت داشت(05/0P<) و تیمار حاوی 3 درصد آب لیمو بالاترین کیفیت را نشان داد. در خصوص پارامترهای حسی نظیر، طعم، مزه و بو، تیمار 2 درصد آب لیمو بالاترین کیفیت را نشان داد(05/0P< ). با توجه نتایج می توان از آب لیمو، به عنوان افزودنی مناسب به منظور افزایش ماندگاری میگو و حفظ کیفیت و طعم آن استفاده کرد https://jmst.kmsu.ac.ir/article_185804.html هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی تازگی ماهی شوریده شکم خالی نگهداری در یخچال به مدت 16 روز بود. تغییرات طی نگهداری با ارزیابی حسی (روش شاخص کیفی QIM)، pH، بازهای ازته فرار (TVBN)، تیوباربیتوریک اسید (TBA) و آنالیزهای میکروبی (شمارش مزوفیل کل و سرمادوست) مشاهده شد. بیشترین طول مدت ماندگاری ماهی شوریده شکم خالی طی نگهداری در یخچال با کاهش تازگی (حسی، فیزیکوشیمیایی و میکروبیولوژیکی) تعیین شد. همبستگی بالا 857/0R2= بین شاخص کیفی (QI) و زمان نگهداری تایید شد. شاخص کیفی در دامنه صفر (بیشترین تازگی) و 34 (کاهش کل تازگی) بود. نتایج میکروبیولوژیکی نشان داد که تعداد باکتری های مزوفیل و سرمادوست طی زمان نگهداری افزایش یافتند. میزان بازهای ازته فرار از 55/12 میلی گرم نیتروژن بر 100 گرم تا 70/67 میلی گرم نیتروژن بر 100 گرم، میزان pH از 95/5 تا 85/7 و میزان تیوباربیتوریک اسید از 70/0 مالون آلدهید اکیوالان بر کیلوگرم نمونه تا 16/2 مالون آلدهید اکیوالان بر کیلوگرم متغیر در روزهای صفر و 16 به ترتیب بود. پیشنهاد می شود که ماهی شوریده شکم خالی تازه و مورد پذیرش برای مصرف تا سردسازی به مدت 12 روز می باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_196986.html تغییر اقلیم در حال حاضر یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیطی در جهان امروز است که در سال‌های اخیر به ویژه تأثیر آن بر روی منابع آبی کره زمین بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به دنبال بررسی و آشکارسازی نوسانات و روندهای احتمالی دبی رودخانه جراحی در حوضه جراحی-زهره، با استفاده از مدل‌های تحلیل روند ناپارامتریک شامل دو روش آزمون ناپارامتریک من- کندال و مدل تخمینگر شیب Sen، در بازه زمانی 52 ساله (1347-1399) می‌باشد. در این راستا بعد از آشکارسازی وجود یا عدم وجود روند، اقدام به بررسی و تحلیل ارتباط بین روند سری زمانی دبی رودخانه‌های مذکور با مقادیر بارش و دمای سطح حوضه گردید. نتایج حاصل نشان می‌دهد که طی ماه‌های زمستان یعنی ژانویه تا مارس، دبی ماهانه رودخانه جراحی روند کاهشی معنی‌داری را طی نموده و روند کاهشی دبی رودخانه جراحی در این ماه‌ها، بین 1 تا 3/5 مترمکعب در ثانیه بوده است. در ماه‌های فصل پاییز نیز همانند فصل تابستان روند کاهشی در دبی رودخانه جراحی آشکار شده و بر اساس ماتریس همبستگی در دو فصل پاییز و زمستان ارتباط معنی‌دار و مستقیمی بین مقادیر بارش این فصل ها و دبی فصلی رودخانه جراحی دیده شده است. در فصل زمستان نیز ضریب همبستگی بین دبی رودخانه جراحی و بارش ثبت شده در دو ایستگاه کگر و مشراگه برابر 0/55 درصد بوده که ارتباط مستقیم و معنی‌دار بین دبی و بارش را در این فصل نشان داده است. مطابق نتایج ضریب همبستگی بین بارش سطح حوضه جراحی-زهره و دبی ثبت شده رودخانه جراحی، برابر 0/30 بوده که این ضریب همبستگی در سطح اطمینان 0/95 (P-value=0.05) معنی‌دار بوده می‌باشد (Sig=0.011). https://jmst.kmsu.ac.ir/article_197042.html رودخانه ابوالعباس از سرشاخه‏های رود زرد می‏باشد و حوضه‏ی آبریز آن در جنوب غربی ایران، استان خوزستان و شهرستان باغملک واقع شده است. طول این رودخانه از سرچشمه تا محل تلاقی با دیگر شاخه‏های رود زرد، 96/38 کیلومتر است. در این تحقیق به بررسی تاثیر فصل و عوامل اکوژئومورفولوژیک بر کیفیت آب رودخانه‏ی ابوالعباس پرداخته شد. برای رسیدن به این هدف پساب کشاورزی به عنوان عامل اکولوژیک انتخاب گردید؛ همچنین پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آبDO) ، COD، آمونیاک، نیترات، فسفات، سولفات، درجه حرارت، EC وPH ) که احتمال می‏رود در اثر تغییر فصل، ورود پساب کشاورزی، عوامل زمین‌شناسی و مورفولوژیکی تغییر کنند، در 7 ایستگاه در مسیری به طول حدود 10 کیلومتر، در تابستان و زمستان 1400 اندازه‌‌گیری شدند. مطابق نتایج برخی پارامترها (COD، آمونیاک، نیترات، فسفات، سولفات، درجه حرارت و EC) در محل تلاقی پساب‌های کشاورزی با آب رودخانه افزایش داشته‌اند. باتوجه به اینکه میزان پارامترهای سنجش شده در ایستگاه‏های پساب‏‏های ورودی به رودخانه، نسبت به ایستگاه‏های آب رودخانه‏ی ابوالعباس بیشتر است، فعالیت‌های کشاورزی و عوامل اکولوژیکی به عنوان دلایل اصلی افزایش نسبی پارامترهای ذکر شده و آلودگی رودخانه ابوالعباس به‌شمار می‏آیند. همچنین انواع سازندهای زمین‌شناسی در حوضه مانند سنگ گچ (کانی سولفاته‏ی ژیپس) و سنگ آهک (کانی کلسیت) در مسیر رودخانه‏ ابوالعباس باعث افزایش میزان املاح و کاهش کیفیت آب رودخانه بویژه در فصل زمستان به دلیل آبشویی مسیر می‏شوند. در این بین تغییرات فصلی به دلیل کاهش یا افزایش نزولات جوی بر روی شدت و ضعف این تغییرات تاثیر می‏گذارد. در کنار تغییر فصل، عوامل زمین‌شناختی و مورفولوژیکی، فعالیت‌های کشاورزی به عنوان عامل اصلی افزایش نسبی پارامترهای ذکر شده شناسایی شدند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_215475.html مقدمه: این مطالعه با هدف بررسی نوسانات ویژگی‌های فیزیکی آب در فصول دوره سیلابی بر تولیدات فیتوپلانکتونی و ارتباط آن با عوامل فیزیکوشیمیایی و کمک کننده مواد مغذی در تالاب شادگان انجام شد. در این تحقیق با استفاده از الگوریتم پیشنهادی، نقشه‌های سیل تولید می‌شوند. مواد و روش‌ها: براساس شرایط اکولوژیکی منطقه و مسائل مربوط به تغییرات ناشی از سیل در منطقه، مراحل نمونه برداری در 3 شرایط مختلف؛ شامل فصل سیلاب یعنی زمان کوتاهی پس از وقوع سیلاب در استان خوزستان، فصل مرطوب یعنی شامل ماه‌های پاییز و زمستان با میزان بارش کمتر نسبت به زمان سیل، و نیز فصل خشکی یعنی زمانی که سیلاب کاملا فروکش کرده و تمامی‌ اثرات آن از بین رفته که شامل ماه‌های تابستان است. نتایج: بیشترین مقدار فسفات 1/3 میلی گرم در لیتر در زمان سیلاب در ایستگاه تالاب شادگان و کمترین مقدار آن 1/0 میلی گرم در زمان خشکی در ایستگاه خور مارد بود. همچنین بیشترین میزان دمای سطحی در ماه آگوست بود که با میزان کلروفیل آ در منطقه ارتباط معنی داری نداشت (05/0P>). میانگین اسیدیته (pH) به دست آمده اختلاف معنی داری را در بین زمان‌های نمونه برداری نداشت (05/0P>). نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهند که افزایش نوترینت‌ها در اثر سیلاب باعث افزایش تولیدات اولیه فیتوپلانکتون‌ها در تالاب شده که بالا بودن مقدار کلروفیل آ را در بخش‌های پایینی تالاب نشان داد. همچنین استفاده از روش‌های ماهواره‌ایی به منظور سنجش فاکتورهای محیطی روشی مطمئن، سریع و دقیق می‌باشد که می‌توان ریسک سیلاب‌ها را کاهش داد. در مجموع، با استفاده از نقشه‌ها و طبقه بندی مناطق در معرض خطر می‌توان ریسک مناطق را محاسبه و راهکارهای مدیریتی ارائه داد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_229616.html چکیدهدموراژ به‌عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در حقوق دریایی و تجارت بین‌المللی، به هزینه‌ای اطلاق می‌شود که به دلیل تأخیر در بارگیری یا تخلیه کشتی، فراتر از زمان مجاز تعیین‌شده در قرارداد اجاره کشتی (چارتری)، به مالک کشتی پرداخت می‌گردد. این هزینه معمولاً بر اساس نرخ روزانه یا ساعتی تعیین شده و به‌منظور جبران خسارت‌های مالی ناشی از تأخیر، از جمله هزینه‌های عملیاتی کشتی و از دست دادن فرصت‌های تجاری محاسبه می‌شود. در حالی که دموراژ به‌طور معمول در قراردادهای تایم‌چارتر و ویج‌چارتر به‌کار می‌رود، نحوه محاسبه آن به عواملی همچون مدت تأخیر، نوع کشتی، و شرایط بندر بستگی دارد.مسئله اصلی در این تحقیق، تحلیل دقیق ماهیت حقوقی دموراژ، چالش‌های اجرایی و تفسیر آن در حقوق ایران و انگلیس است. به‌ویژه، تفاوت‌های عمده در تنظیم این مفهوم در دو سیستم حقوقی و چالش‌های موجود در محاسبه دقیق دموراژ در قراردادهای دریایی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این راستا، این مقاله به بررسی این موضوع می‌پردازد که علیرغم استفاده گسترده از دموراژ در حقوق بین‌الملل، در حقوق ایران این مفهوم به‌طور غیررسمی و از طریق قواعد عمومی خسارت مطرح می‌شود.نویسنده معتقد است که استفاده از قواعد اینکوترمز و شفاف‌سازی شرایط دموراژ در قراردادهای داخلی ایران می‌تواند به کاهش اختلافات اجرایی و افزایش کارایی در قراردادهای دریایی کمک کند. این مقاله به این نتیجه می‌رسد که دموراژ نه‌تنها به‌عنوان ابزاری برای جبران خسارت، بلکه به‌عنوان مکانیزمی برای تضمین کارایی عملیات بندری و بهبود فرآیندهای تجاری دریایی عمل می‌کند. برای کاهش اختلافات حقوقی در این زمینه، پیشنهاد می‌شود که قراردادهای چارتر با دقت بیشتری تنظیم شوند و شرایط فورس‌ماژور به‌طور شفاف تعریف گردد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_244294.html فناوری‌های نوآورانه دیجیتال نقش مهمی در تحول صنعت حمل‌ونقل دریایی ایفا کرده‌اند و این صنعت را از روش‌های سنتی به سمت مدرن‌سازی و هوشمندسازی هدایت کرده‌اند. در حال حاضر، بسیاری از کشتی‌ها با استفاده از این فناوری‌ها ناوبری می‌کنند. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های کلیدی فناوری‌های دیجیتال که به موفقیت حمل‌ونقل دریایی ایران کمک می‌کنند، انجام شده است. هدف اصلی پژوهش، بهبود فرآیندهای تصمیم‌گیری، بهینه‌سازی منابع و کاهش اثرات زیست‌محیطی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و تحلیل محتوای استقرایی انجام شد و در دسته تحقیقات کاربردی قرار می‌گیرد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 کارشناس صنعت حمل‌ونقل دریایی ایران و مرور ۶۵ مقاله مرتبط جمع‌آوری شد. روش نمونه‌گیری تصادفی همراه با اشباع نظری به‌کار گرفته شد. در نتیجه، چارچوبی برای شناسایی مؤلفه‌های فناوری‌های دیجیتال ارائه شد که شامل سه بُعد اصلی کسب‌وکار دیجیتال، فناوری‌های دیجیتال، و حاکمیت و مدیریت دیجیتال است. دسته‌بندی‌های شناسایی‌شده عبارت‌اند از: انقلاب صنعتی پنجم، حمل‌ونقل دریایی هوشمند، اتصال بندر و کشتی، بنادر هوشمند، ناوبری الکترونیکی، و فرهنگ دیجیتال. این مطالعه بر حداکثرسازی مزایای فناوری‌های دیجیتال در صنعت حمل‌ونقل دریایی ایران تأکید دارد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_239551.html صنعت آبزی پروری پرورش در قفس به دلیل چسبنده‌های زیستی با چالش های اقتصادی و زیست محیطی قابل توجهی مواجه است. مدیریت ناکافی چسبنده‌های زیستی بر روی تورهای قفس ماهی می تواند منجر به کاهش رشد آبزیان و کاهش درآمد شود. شناسایی تنوع جوامع چسبنده‌های زیستی در طول زمان و تغییرات زمانی و مکانی آنها برای مدیریت مؤثر و استراتژی‌های حذف، بسیار مهم است. این مطالعه با هدف شناسایی، تعیین تنوع‌زیستی، تغییر توالی، ترکیب و تراکم گونه‌ای موجودات چسبنده به قفس‌های پرورش ماهی سی‌باس انجام شد. این مزرعه سه هکتار با 12 قفس مدور، هر کدام 9 متر عمق دارد. پانل‌های آزمایشی در چهار جهت در اطراف قفس ها در عمق های 1، 4 و 7 متری با سه تکرار نصب شد. چهل گونه از موجودات چسبنده‌های زیستی شناسایی شد. ترکیب چسبنده‌های زیستی در تمام ایستگاه‌ها و اعماق مشابه بود. بیشترین میانگین درصد فراوانی در در عمق 1 متری(56.46%) Dinophyceae، در عمق 4 متری(47.21%) Gastropods و در عمق 7 Bivalves (81.85%) مشاهده شد. قوی‌ترین همبستگی بین چسبنده‌های زیستی در 1 و 4 متر در طول آزمایش CCA بود. چسبنده‌های زیستی روی تور در عمق 7 متر به طور قابل توجهی با مواد مغذی مانند نیترات، نیتریت، فسفات و سیلیکات همبستگی دارد. به نظر می رسد فعالیت-های آبزی پروری پس از ذخیره‌سازی و تغذیه ماهی به ویژه در عمق 7 متری، باعث افزایش مواد آلی و رشد چسبنده‌های زیستی روی تورها می‌شود. بنابراین، مدیریت مواد مغذی و چسبنده‌های زیستی در اعماق مختلف برای حفاظت از اکوسیستم دریایی و حفظ تنوع زیستی ضروری است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_239555.html این تحقیق با هدف شناسایی ژن‌های درون-پارالوگ (ژن‌هایی که از یک توالی اجدادی DNA مشترک ناشی می‌شوند) در پنج سویه شامل 53789_strain، C052_strain، C057_strain، CCNP1411_strain، MS1_strain با استفاده از از روش‌های بیوانفورماتیک و داده‌های ژنومی جنس Nostoc انجام شد. بر مبنای آنالیزOrthoMCL ، در مجموع 35037 پروتئین شناسایی گردید که 3056 پروتئین بصورت سینگلتون شناسایی شد که حاکی از عدم مضاعف‌شدگی این پروتئین‌ها در فرایند تکامل دارد. علاوه بر این از این مجموع پروتئین، بیش از 3430 گروه ژنی اورتولوگ در 5 سویه نوستوک شناسایی شد که نشان دهنده‌ی واگرا شدن یک ژن پس از یک رویداد گونه‌زایی با حفظ ژن و عملکرد اصلی آن است . 301 پروتئین‌ پارالوگ در بین 5 سویه مورد بررسی نیز شناسایی شد که نشان دهنده‌ی بقای این ژن‌ها در روند تکامل و گونه‌زایی است. نتایج بررسی شباهت سویه‌های مورد مطالعه بر پایه همولوژی پروتئین‌ها، بیشترین شباهت را بین دو سویه C057 و ATCC_ 53789 نشان داد. در ادامه، فرآیند استخراج، خالص‌سازی انجام، و اثرات ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی آن‌ها ارزیابی می‌شود. بطورکلی، مستندسازی ژن‌های مشترک نشان داد بعضی از آنها در مسیرهای زیستی مهم نظیر فرایندهای سلولی، فرایندهای متابولیکی DNA، سازماندهی کروماتین، پاسخ به محرک‌های محیطی، رشد و چرخه سلولی مشارکت دارند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_244758.html شاخص بلوغ جنسی (Lm50) به عنوان معیار مهم زیستی جهت تعیین اندازه چشمه ابزار صید و کنترل حداقل اندازه مجاز صید گونه‌های با ارزش تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. شاخص بلوغ جنسی مورفورمتریک بطور گسترده‌ای بر اساس روابط مرفومتریک و رشد نسبی آبزیان برآورد شده است و می‌توان از آن بجای شاخص بلوغ جنسی گنادی در مدیریت صید استفاده کرد. بدین منظور هدف از این مطالعه برآورد Lm50 بر اساس خصوصیات مورفومتریک برای میگوی خنجری (Parapenaeopsis stylifera) بود. نمونه‌های این مطالعه از شناورهای صیادی متعلق به اسکله‏های آبادان، اروندکنار و چوئبده تهیه شد. در این مطالعه ابتدا با استفاده از آنالیز تحلیل مولفه‌های اصلی (PCA) نمونه‌ها به دو گروه جوان و بالغ طبقه بندی شدند. سپس با برازش داده‌ها با مدل لجستیک با سه روش معمول، بوت استرپ و بیزین ضرایب مدل و شاخص Lm50 برآورد شد. در این مطالعه حداقل و حداکثر طول کل برای میگوی خنجری به ترتیب 3/59-5/126 میلیمتر ثبت شد. از بین روابط صفات ریخت سنجی مورد بررسی با طول کل، بر اساس معیارهای مدنظر طول کاراپاس برای میگوی خنجری برای برآورد Lm50 انتخاب شد. نتایج بدست آمده نشان داد که برآورد طول بلوغ جنسی با سه روش معمول، بوت استرپ و بیزین تقریبا برابر است. همچنین بر اساس نتایج، مقدار طول بلوغ جنسی در این گونه در جنس ماده بیشتر از جنس نر بود بطوریکه این پارامتر برای جنس نر 81/82 میلیمتر و برای جنس ماده 08/93 میلیمتر محاسبه شد. با توجه به اینکه تعیین طول بلوغ جنسی آبزیان در ایران به روش مشاهده گنادهای جنسی انجام می شود که ممکن است بسیار زمان بر و دارای خطا در تشخیص مراحل رسیدگی جنسی باشد. بنابراین روش محاسبه طول بلوغ جنسی با استفاده از داده‌های ریخت سنجی آبزیان می‌تواند کمک شایانی در برآورد این پارامتر داشته باشد که برای مدیریت صید بسیار حائز اهمیت است. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_244759.html مغز ماهی که در فرآیندهای فیزیولوژیکی متعدد نقش اساسی دارد، در پاسخ به تغییرات محیطی می تواند مکانیسم سازگاری به استرس بیش از حد را توضیح دهد. بنابراین آگاهی از بافت شناسی و آناتومی مغز ماهی بسیار حائز اهمیت است. در این مطالعه تعداد 20 قطعه ماهی بنی سالم، محدوده وزنی 140-100 گرم و طول 22-16 سانتی متر صید شده از رودخانه های استان ایلام پس از انتقال به سالن تشریح دانشکده پیرادامپزشکی و متعاقب آسان کشی، برشی میانی در ناحیه جمجمه داده شد و پس از برداشتن پوست و استخوان های جمجمه، مغزها به آرامی جدا شدند و مورد مطالعات آناتومیکی و بافت شناسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از مطالعات آناتومی نشان داد مغز ماهی بنی از قسمت جلو به عقب شامل: لوب بویایی، مخ بسیار کوچک، لوب بینایی بسیار بزرگ و توسعه یافته، مخچه بسیار بزرگ و نهایتا بصل النخاع بود، از لحاظ بافت شناسی مخ فاقد نئوکورتکس بود، در لوب بینایی 6 لایه قابل تفریق بودند، مخچه دارای سه لایه و بصل النخاع نیز دارای یک کانال مرکزی و سلول های اپاندیمال بود. بررسی های آناتومیکی و بافت‌شناسی مغز ماهی بنی تفاوت ها و شباهت هایی با سایر ماهیان استخوانی نشان داد که شناخت آنها می تواند در زمینه رشد و تولید مثل این گونه حائز اهمیت باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_244975.html در پژوهش حاضر به بررسی تأثیر نوسانات نرخ ارز بر صنعت کشتی‌سازی ایران طی دوره ۱۳۷۱ تا ۱۳۹۹پرداخته شده است. با استفاده از داده‌های سالانه و روش اقتصادسنجیARDL، تأثیر متغیرهایی مانند نرخ ارز، قیمت فولاد، صادرات جهانی و تحریم‌ها بر ارزش افزوده صنعت کشتی‌سازی تحلیل شده است. نتایج نشان می‌دهد که کاهش ارزش پول ملی (افزایش نرخ ارز) تأثیر مثبت و معناداری بر ارزش افزوده این صنعت در بلندمدت داشته است، چراکه رقابت‌پذیری محصولات کشتی‌سازی ایران در بازارهای جهانی را افزایش داده است. از سوی دیگر، افزایش قیمت فولاد به عنوان یکی از نهاده‌های اصلی، تأثیر منفی بر تولید گذاشته و هزینه‌های تولید را بالا برده است. همچنین، رونق تجارت جهانی و افزایش تقاضا برای کشتی‌ها تأثیر مثبتی بر رشد این صنعت داشته است. با وجود تحریم‌های بین‌المللی، صنعت کشتی‌سازی توانسته است تا حدی با این شرایط سازگار شود، هرچند تأثیر تحریم‌ها از نظر آماری معنادار نبوده است. در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که صنعت کشتی‌سازی ایران با داشتن بازدهی فزاینده نسبت به مقیاس، پتانسیل بالایی برای رشد و توسعه دارد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_244976.html زمینه: افزایش آلودگی منابع آب ناشی از ورود مواد مغذی، فلزات سنگین و آلاینده‌های نوظهور، محدودیت روش‌های متداول تصفیه را آشکار کرده و نیاز به فناوری‌های پایدار، کم‌هزینه و قابل بازیابی منابع را افزایش داده است. سامانه‌های مبتنی بر جلبک به دلیل توانایی حذف هم‌زمان آلاینده‌ها و تولید زیست‌توده ارزشمند، به‌عنوان یکی از گزینه‌های نوین تصفیه زیستی مطرح شده‌اند.هدف: این مقاله با هدف تحلیل انتقادی کارایی، محدودیت‌ها و قابلیت توسعه سامانه‌های جلبکی در تصفیه آب و پساب، و بررسی نقش آن‌ها در اقتصاد چرخشی و بازیابی منابع تدوین شده است.روش: در این مطالعه، پژوهش‌های اخیر درباره مکانیسم‌های حذف آلاینده‌ها، عملکرد گونه‌های مختلف جلبکی، سامانه‌های مهندسی‌شده شامل استخرهای جلبکی، فتوبیوراکتورها، بیوفیلم‌های جلبکی و سامانه‌های هیبریدی جلبک–باکتری مرور و مقایسه شدند. همچنین داده‌های کمی مربوط به بازده حذف آلاینده‌ها، ظرفیت جذب فلزات سنگین و بهره‌وری زیست‌توده تحلیل شد.یافته‌های کلیدی: نتایج نشان داد که گونه‌های Chlorella vulgaris و Scenedesmus obliquus قادر به حذف 85 تا 97 درصد نیتروژن و 80 تا 95 درصد فسفر از پساب شهری هستند. علاوه بر این، سامانه‌های هیبریدی و بیوفیلم‌های جلبکی با کاهش مصرف انرژی و تسهیل برداشت زیست‌توده، عملکرد پایدارتری نسبت به سامانه‌های متداول نشان داده‌اند. با وجود این مزایا، چالش‌هایی مانند هزینه بالای برداشت زیست‌توده، وابستگی به شرایط اقلیمی و کاهش راندمان در پساب‌های واقعی همچنان مانع تجاری‌سازی گسترده این فناوری‌ها هستند.چشم‌انداز و نوآوری: نوآوری اصلی این مقاله، ارائه یک تحلیل مسئله‌محور از شکاف میان نتایج آزمایشگاهی و عملکرد صنعتی سامانه‌های جلبکی، همراه با بررسی ظرفیت سویه‌های بومی ایران و نقش سامانه‌های هیبریدی در افزایش مقیاس‌پذیری و پایداری اقتصادی است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که ادغام فناوری‌های جلبکی با رویکرد اقتصاد چرخشی و بازیابی منابع می‌تواند مسیر توسعه نسل جدید سامانه‌های تصفیه پایدار را فراهم کند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_244981.html لندفیل‌ها به عنوان سومین منبع بزرگ انتشار متان انسان‌ساخت، سهم قابل توجهی در انتشار گازهای گلخانه‌ای دارند، اما در ایران به دلیل غالب بودن لندفیل‌های غیرمهندسی و عدم وجود سیستم‌های استحصال گاز، نرخ واقعی انتشار و اکسیداسیون متان به درستی شناخته نشده است. این مطالعه با هدف اندازه‌گیری میدانی انتشار و اکسیداسیون متان در لندفیل حلقه‌دره کرج (دومین لندفیل بزرگ ایران) به عنوان یک کانون بحرانی انتشار گازهای گلخانه‌ای انجام شد. نمونه‌برداری با استفاده از روش اتاقک ایستا در دو فصل تابستان و زمستان و در سه سلول با سنین دفن متفاوت (۱-۲، ۴-۵ و ۱۵ سال) انجام گرفت (تعداد کل نقاط: ۱۴۱ نقطه). نتایج نشان داد که متوسط نرخ انتشار متان ۲۸۴ گرم بر مترمربع در روز (معادل ۱۰۴ کیلوگرم در مترمربع در سال) و متوسط نرخ اکسیداسیون ۲۵ درصد بود که به طور قابل توجهی بیشتر از مقدار پیش‌فرض ۱۰ درصد IPCC می‌باشد. بیشترین نرخ انتشار در سلول جوان (۲-۱ سال) با مقدار ۶۳/۵۲۹ گرم بر مترمربع در روز در تابستان و ۶۱/۲۴۶۲ گرم بر مترمربع در روز در زمستان ثبت شد. در سلول ۱۵ ساله، نرخ انتشار به کمتر از ۱۲۰ گرم بر مترمربع در روز کاهش یافت که نشان‌دهنده ورود لندفیل به فاز تثبیت (مرحله ۵ از فرآیند تولید بیوگاز) می‌باشد. ننایج نشان داد لندفیل شهر کرج یک منبع مهم برای انتشار گازهای گلخانه ای می باشد. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_245255.html به دلیل محدودیت منابع آبی، استفاده از سامانه‌های متراکم جهت آبزی‌پروری ضروری است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه عملکرد سیستم بیوفلاک و نیمه مداربسته بر پاسخ‌های فیزیولوژیک، ایمنی و شاخص‌های رشد ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) در سطح مزارع انجام شد. این آزمایش به مدت ۱۶ هفته در حوضچه‌های بتونی مستطیلی با جریان چرخشی (MCR) اجرا گردید. بچه ماهیان با میانگین وزن اولیه 08/0 ± 4/100 گرم در دو تیمار ذخیره‌سازی شدند. در سیستم نیمه مداربسته، روزانه ۵۰ درصد آب تعویض و ماهیان با جیره غذایی حاوی ۳۰ درصد پروتئین تغذیه شدند. در سیستم بیوفلاک، تعویض آب صورت نگرفت، نسبت کربن به نیتروژن با افزودن ملاس در محدوده ۱۲ تا ۱۵ حفظ شد و جیره غذایی حاوی ۲۵ درصد پروتئین استفاده گردید. نتایج نشان داد غلظت آمونیاک کل، نیتریت، نیترات، TDS و TSS در سیستم بیوفلاک به طور معنی‌داری بالاتر از سیستم نیمه مداربسته بود (05/0P <). با این حال این مقادیر در دامنه قابل‌تحمل آبزی قرار داشت. شاخص‌های رشد شامل وزن نهایی، افزایش وزن، نرخ رشد ویژه و ضریب تبدیل غذایی فاقد اختلاف معنی‌دار بین دو سیستم بود (05/0P >). در حالی که پروتئین دریافتی روزانه در سیستم نیمه مداربسته بالاتر بود، کارایی پروتئین در سیستم بیوفلاک افزایش معنی‌داری یافت (05/0P <). همچنین آنالیز ترکیبات لاشه تفاوت معنی‌داری بین دو تیمار نشان نداد (05/0P >). در بررسی فاکتورهای سرمی، میزان گلوکز، اوره و کراتینین در سیستم بیوفلاک به طور معنی‌داری افزایش یافت (05/0P <) که نشان‌دهنده استرس فیزیولوژیک خفیف است. با این حال، فعالیت آنزیم لیزوزیم سرم به عنوان شاخص ایمنی غیراختصاصی در سیستم بیوفلاک افزایش معنی‌داری نشان داد (05/0P <). به طور کلی، سیستم بیوفلاک با وجود کاهش پروتئین جیره و عدم تعویض آب، توانست عملکرد رشدی مشابهی با سیستم نیمه مداربسته ارائه داده و پاسخ‌های ایمنی ماهی کپور معمولی را تقویت کند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_245520.html موجودات یوری هالین ارگانیزمهایی هستند که دامنه تحمل شوریشان زیاد بوده و نوسان‌های وسیع شوری را تحمل می‌کنند. یکی از زیستگاههای موجودات یوری هالین، دریای کاسپین (خزر) می باشد. این دریاچه بعنوان بزرگترین دریاچه روی زمین، در روند پیدایش و تکامل خود باقیمانده ای از اقیانوس دیرینه پاراتتیس بوده است. برای بررسی تکامل دریاچه خزر و ارتباط آن با میکروارگانیسم های یوری هالین در آن، دو ناحیه از خزر جنوبی، سواحل خزر آباد و محمود آباد مورد مطالعه قرار گرفتند. گونه های دیاتومه Actinocyclus alienus و Actinoptychus senarius که ساکن دریاها هستند، از آبهای آن گزارش شدند. همچنین گونه های نانوپلانکتونهای آهکی که شاخص دریاهایی با آبهای گرم و شور هستند، نظیر Calcidiscus cf.C. leptoporus، Sphenolithus cf. C. moriformis Sphenolithes sp., و Nannolithes در این آبها یافت شدند. با توجه به بسته بودن حوضه خزر، نرخ تبخیر بالا و محدود بودن ورودی آب شیرین می توان وجود این موجودات را نشانگر حضور آنها در آبهای باقیمانده اقیانوسی از میوسن انتهایی (سرراولین حدود 6/11 میلیون سال پیش) تا به امروز دانست، که حضور آنها به شدت وابسته به درجات شوری آب برای بقا و زندگی خود هستند. https://jmst.kmsu.ac.ir/article_246341.html بنادر دریچه‌ای برای ارتباط با سیستم اقتصاد جهانی هستند. بنادر کارا و متصل به یکدیگر، ابزاری برای کاهش هزینه‌های تجارت، کاهش هزینه‌های حمل و نقل، اتصال زنجیره عرضه و حمایت از تجارت جهانی هستند و می‌توانند بر رقابت تجاری کشورها با یکدیگر تاثیر بگذارند. در این مطالعه تاثیر کارایی بنادر بر تجارت کشور ایران و شرکای عمده تجارت دریایی آن شامل امارات متحده عربی، چین، ترکیه، هند و عراق بررسی شده است. دوره زمانی مطالعه با توجه به در دسترس بودن داده‌ها 2023-2005 است. از درجه باز بودن اقتصاد به عنوان معیاری برای تجارت استفاد شده و متغیرهای مستقل نیز شامل نرخ ارز، نرخ تورم، تولید ناخالص داخلی واقعی و شاخص اتصال کشتی رانی خطی به عنوان معیاری برای کارایی بنادر است. نتایج با استفاده از روش Panel-ARDL نشان داد در بلندمدت شاخص کارایی بنادر، نرخ ارز و نرخ تورم تاثیر مثبت معنادار و تولید ناخالص داخلی واقعی تاثیر منفی معنادار بر درجه باز بودن اقتصاد دارند. با توجه به آنکه اقتصادهای مورد مطالعه نوظهور هستند و به توسعه اقتصاد داخلی نسبت به اقتصاد خارجی اهمیت بیشتری می‌دهند نتایج قابل قبول هستند. پیشنهاد می‌شود کشورهای مورد مطالعه سرمایه‌گذاری در زیر ساخت بنادر خود را افزایش دهند، همچنین برای افزایش کارایی تجارت ثبات اقتصاد داخلی را نیز بهبود دهند.