نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم غیرزیستی جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

چکیده

بینش جدید در زمینه‌ی مطالعات همزمان اقیانوسی-جوی-خشکی، محققان را به سوی ردیابی پدیده‌های جذاب جوی و اقیانوسی سوق داده است. در این پژوهش، با بررسی نقشه‌های همدیدی (سینوپتیکی) و شاخص‌های بارشی ایران، نوع و شدت رویداد بارشی 29 اسفند 1395 در شهر بندر دیر در ایستگاه همدیدی آن (با مختصات Nʺ34ʹ51˚27- Eʺ52ʹ57˚51 و کد بین‌المللی 40872) تعیین شده‌است. سپس به‌منظور شناسایی چشمه‌های اقیانوسی محتوای آب این سامانه بارشی، از زمان رخداد بیشینه بارش، بسته‌های هوا به‌صورت عقب‌گرد به مدت 9 روز از ایستگاه مورد مطالعه با استفاده از مدل تحت وب، مسیریابی هیبریدی تک بسته‌ای لاگرانژی HYSPLIT، ردیابی شده‌اند و الگوی میانگین مسیر انتقال رطوبت در ترازهای بارشی 800 تا 550 هکتوپاسکال ترسیم شدند. داده‌های میدانی آب‌و‌هوایی (شامل سرعت و جهت باد، رطوبت نسبی و بارش) از آرشیو داده‌های آنالیزشده مرکز ملی پیش‌بینی محیطی/ مرکز ملی تحقیقات جوی (NCEP/NCAR) با گام زمانی 6 ساعته و تفکیک مکانی ˚5/2×˚5/2 طول و عرض جفرافیایی به مدل وارد شده‌است. در بررسی نقشه‌های هواشناسی و داده‌ها، دیده شد که رویداد بارشی 29 اسفند، طبق شاخص حدی R10mm، جزء روزهای با بارش سنگین قرار گرفته است. همچنین نتایج مدل‌سازی به خوبی نشان داد که منشأ اصلی محتوای رطوبت این سامانه بارشی اسفندماه 1395 شمال اقیانوس هند (دریای عربی) و شرق اقیانوس اطلس بوده است. به علاوه نتایج نشان داد که در طول وقوع این رویداد بارشی یک سیکلون برون حاره‌ای در منطقه در حال فعالیت بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

References:
Alijani, B. 2006. Synoptical climatology, 2nd Edition, Tehran, Semat Publisher.
Ataei, H. and Fanaei, R. 2014. Identifying Trend Patterns of Mean Relative Humidity in Isfahan Province during the last half of the century by using Men-Kendall’s Test. Journal of Applied Researches in Geographical Sciences. 14(34): 111-132.
Bagley, J. E., Desai, A. R., Dirmeyer, P. A. and Foley, J. A. 2012. Effects of land cover change on moisture availability and potential crop yield in the world’s breadbaskets, Environ. Res. Lett., 7(1): 014009.
Bayat, A., Saligheh, M. and Akbari, M. 2017. Climatology of Mediterranean winter season rain producing cyclones in Iran. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazarts. 4 (2): 1-18.
Bech, J., Pineda, N., Rigo, T., Aran, M., Amaro, J., Gayà, M., Arús, J., Montanyà, J. and van der Velde, O. 2011. A Mediterranean nocturnal heavy rainfall and tornadic event. Part I: Overview, damage survey and radar analysis. Atmospheric research, 100(4): 621-637.
Brimelow, J. C., and Reuter, G.W. 2005. Transport of atmospheric moisture during three extreme rainfall events over the Mackenzie River basin. Journal of Hydrometeorology 6(4): 423-440.
Campins, J., Jansü, A., and Genovés, A. 2006. Heavy rain and strong wind events and
cyclones in the Balearics. Advances in Geosciences, 7: 73-77.
Drumond, A., Nieto, R., Trigo, R., Ambrizzi, T., Souza, E. and Gimeno, L. 2010. A Lagrangian identification of the main sources of moisture affecting northeastern Brazil during its pre-rainy and rainy seasons, PLoS ONE, 5(6): e11205.
Eagleson, P. S. 1970. Dynamic Hydrology. McGraw-Hill, Inc, 462pp.
ESRI, 2011. ArcGIS Desktop, 64-bit, Version 10.3, Released 2011, Redlands, CA: Environmental Systems Research Institute.
Farajzadeh Asl, M., Karimi Ahmadabad, M., Ghaemi, H. and Mobasheri, M R. 2009. Mechanism of Water Vapor Transport in Winter Rainfall over the West of Iran (A Case Study: 1-7 January 1996). Tarbiyat Modarres University Press (The Scientific Research Journals of Spatial Planning). 13 (1):193-217.
Fleming Zoë, L., Paul, S. Monks, and Alistair, J. 2012. Manning "Untangling the influence of air-mass history in interpreting observed atmospheric composition." Atmospheric Research 104: 1-39.
Gangoiti, G., Saez de Camara, E., Alonso, L., Navazo, M., Gomez, M. C., Iza, J., Garcıa, J. A., Ilardia, J. L. and Millan, M. M. 2011b. Origin of the water vapor responsible for the European extreme rainfalls of August 2002: 1. High-resolution simulations and tracking of air masses, J. Geophys. Res., 116, D21102.
Gangoiti, G., Gomez-Domenech, I., Saez de Camara, E., Alonso, L., Navazo, M., Iza, J., Garcıa, J. A., Ilardia, J. L., and Millan, M. M. 2011a. Origin of the water vapor responsible for the European extreme rainfalls of August 2002: 2. A new methodology to evaluate evaporative moisture sources, applied to the August 11–13 central European rainfall episode, J. Geophys. Res., 116, D21103.
Gimeno, L., Drumond, A., Nieto, R., Trigo, R. M., and Stohl, A. 2010. On the origin of continental precipitation. Geophysical Research Letters, 37(13).
Gimeno, L., Nieto, R., Drumond, A., Castillo, R., and Trigo, R. 2013. Influence of the intensification of the major oceanic moisture sources on continental precipitation. Geophysical Research Letters, 40(7): 1443-1450.
Gimeno, L., Stohl, A., Trigo, R. M., Dominguez, F., Yoshimura, K., Yu L., Drumond, A., Duran-Quesada, A. M. and Nieto, R. 2012. Oceanic and terrestrial sources of continental precipitation, Rev. Geophys., 50, RG4003.
http://reports.irimo.ir/jasperserver
http://waveforecast.pmo.ir
http://www.mizanonline.com/fa/news/291589
https://www.weblakes.com/products/wrplot/index.html
Keys, P. W., van der Ent, R. J., Gordon, L. J., Hoff, H., Nikoli, R. and Savenije, H. H. G. 2012. Analyzing precipitationsheds to understand the vulnerability of rainfall dependent regions, Biogeosciences, 9(2), 733–746, doi:10.5194/bg-9–733-2012.
Lakes Environmental Software, 2018. WRPLOT View-Wind rose plots for meteorological data (Freeware), 64-bit, Version 10.3, Released 2018, CA: Waterloo, Ontario. http:// www.WebLakes.com/
Li, X., Zhou, W., and Chen, Y. D. 2016. Detecting the origins of moisture over southeast China: Seasonal variation and heavy rainfall. Advances in Atmospheric Sciences, 33(3): 319-329.
Lionello, P., Malanotte-Rizzoli, P., and Boscolo, R. 2006. Mediterranean climate variability. (eds) The Netherlands. Vol. 4. Elsevier. 421p.
Rahimzadeh, F., Asgari, A., and Fattahi, E. 2009. Variability of extreme temperature and precipitation in Iran during recent decades. International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society. 29(3): 329-343.
Rolph, G., Stein, A., and Stunder, B. 2017. Real-time Environmental Applications and Display sYstem: READY. Environmental Modelling & Software, 95, 210-228, (http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364815217302360)
Romem, M., Ziv, B. and Saaroni, H. 2007. Scenarios in the development of Mediterranean cyclones. Advances in Geosciences. 12: 59-65.
Stein, A. F., Draxler, R. R, Rolph, G. D., Stunder, B. J. B., Cohen, M. D. and Ngan, F. 2015. NOAA's HYSPLIT atmospheric transport and dispersion modeling system, Bull. Amer. Meteor. Soc., 96, 2059-2077.
Terranova, O. G. and Gariano, S. L. 2014. Rainstorms able to induce flash floods in a Mediterranean-climate region (Calabria, southern Italy). Natural Hazards and Earth System Sciences 14(9): 2423-2434.
Tuinenburg, O. A., Hutjes, R. W. A. and Kabat, P. 2012. The fate of evaporated water from the Ganges basin, J. Geophys. Res., 117(D1), D01107.
Van der Ent, R. J., and Savenije, H. H. 2013. Oceanic sources of continental precipitation and the correlation with sea surface temperature. Water Resources Research 49(7): 3993-4004.
Wang, F., Chen, D. S., Cheng, S. Y., Li J. B., Li, M. J. and Ren, Z. H. 2010. Identification of regional atmospheric PM10 transport pathways using HYSPLIT, MM5-CMAQ and synoptic pressure pattern analysis. Environmental Modelling & Software, 25(8): 927-934.
www.irimo.ir