نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

2 گروه فناوری های نوین، پژوهشکده منطقه ای جنگل های حرا، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

چکیده

در این تحقیق، ساختار جمعیّتی ماهی کیجار بزرگ (Saurida tumbil) در آب­های محدوده استان هرمزگان،  با استفاده از ویژگی­ های ریخت ­سنجی و ­شمارشی بررسی شد. نمونه ­­ها از سه منطقه بندرلنگه، جزیره هرمز و میناب به‌دست آمدند و 22 ویژگی ریخت­ سنجی و 5 ویژگی شمارشی در هر ماهی اندازه­گیری ­شد. صفات ریخت ­سنجی قبل از تجزیه و تحلیل به جهت کاهش خطای حاصل از رشد آلومتریک استاندارد شدند. نتایج حاصل از تحلیل واریانس یک­طرفه (One- way ANOVA) نشان داد که 9 ویژگی ریخت ­سنجی در بین نمونه­ ها در سطوح مختلف، تفاوت معنی ­داری داشت. همچنین در 5 ویژگی شمارشی، هیچ اختلاف معنادار آماری بین نمونه­ ها وجود نداشت. نمودار حاصل از توابع متمایز کننده 1 و 2 برای ویژگی­ های ریخت­ سنجی تمایز بالایی را در بین ذخایر ماهی کیجار بزرگ در سه منطقه مورد مطالعه نشان داد. در حالی‌ که در مورد ویژگی­ های شمارشی میزان تفکیک کم بود و نمونه ­های مربوطه در سه منطقه مورد مطالعه، هم­پوشانی بالایی داشتند. از سوی دیگر، به طور میانگین، درصد افرادی که از نظر ویژگی­ های ریخت­ سنجی و شمارشی به طور صحیح در جمعیّت اصلی خود جای گرفتند، به ترتیب 94/3 درصد و 49/5 درصد بود. نتایج به دست آمده در این پژوهش، نشان داد که ماهی کیجار بزرگ از لحاظ خصوصیات ریخت ­سنجی باهم تفاوت دارند. احتمالا ذخایر مختلفی از این گونه در سواحل ایرانی خلیج فارس در استان هرمزگان وجود دارد که می بایست در مدیریت شیلاتی به آن توجه کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

References:
Barlow, G. W. 1961. Causes and significance of morphological variation in fishes. Systematic Zoology. 10: 105-117.
Barakzaii, A., Vallinassab, T. and Shamsaee Mehrjan, M. 2011. Feeding of Saurida tumbil in the Oman Sea Waters. Renewable natural resources research. 1: 17-24. (In Persian).
Cadrin, S. X. 2000. Advances in morphometric identification of fishery stocks. Reviews in Fish biology and Fisheries. 10: 91-112.
Cetkovic, J. K. and Stamenković, S. 1996. Morphological differentiation of the pikeperch Stizostedion lucioperca (L.) populations from the Yugoslav part of the Danube. Finnish Zoological and Botanical publishing Board, 33: 711-723.
Costa, J. L., De Almeida, P. R. And Costa, M. J. 2003. A morphometric and meristic investigation of Lusitanian toadfish Halobatrachus didactylus (Bloch and Schneider, 1801): evidence of population fragmentation on Portuguese coast. Scientia Marina. 67: 219-231.
Elliott, N., Haskard, K. and Koslow, J. 1995. Morphometric analysis of orange roughy (Hoplostethus atlanticus) off the continental slope of southern Australia. Journal of Fish Biology. 46: 202-220.
Khara, H., Keyvan, A., Vosoughi, G., Pourkazemi, M., Rezvani, S., Nezami, S. A., Ramin, M. and Sarpanah, A. N. 2006. Comparison of morphometric and meristic of bream (Abramis brama orientalis Berg 1905), in Caspian Sea and Anzali Wetland. Pajouhesh and Sazandegi. 73: 177-187. (In Persian).
Karakousis, Y., Triantaphyllidis, C. and Economidis, P. 1991. Morphological variability among seven populations of brown trout, Salmo trutta L., in Greece. Journal of Fish Biology. 38: 807-817.
MacLean, J. and Evans, D. 1981. The stock concept, discreteness of fish stocks, and fisheries management. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. 38: 1889-1898.
Pinheiro, A., Teixeira, C. M., Rego, A. L., Marques, J. F. and Cabral, H. N. 2005. Genetic and morphological variation of Solea lascaris (Risso, 1810) along the Portuguese coastal Fisheries Research. 73: 67-78.
Poulet, N., Berrebi, P., Crivelli, A. J., Lek, S. and Argillier, C. 2004. Genetic and morphometric variations in the pikeperch (Sander lucioperca L.) of a fragmented delta. Archiv für Hydrobiologie. 159: 531-554.
Rahmani, H. and Abdoli, A. 2008. Inter-population morphological diversity in Vimba vimba persa (Pallas, 1814) in Gorganrud River, Shirud River and Anzali lagoon. Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 15: 28-37. (In Persian).
Salini, J. P., Milton, D. A., Rahman, M. J. and Hussain, M. G. 2004. Allozyme and morphological variation throughout the geographic range of the tropical shad, hilsa Tenualosa ilisha. Fisheries Research. 66: 53-69.
Schreck, C. B. and Moyle, P. B. 1990. Methods for fish biology: American Fisheries Society Bethesda, Maryland.
Swain, D. P. and Foote, C. J. 1999. Stocks and chameleons: the use of phenotypic variation in stock identification. Fisheries Research. 43: 113-128.
Tzeng, T. D. 2004. Morphological variation between populations of spotted mackerel (Scomber australasicus) off Taiwan. Fisheries Research. 68: 45-55.
Tudela, S. 1999. Morphological variability in a Mediterranean, genetically homogeneous population of the European anchovy, Engraulis encrasicolus. Fisheries Research. 42: 229-243.
 Turan, C. 1999. A note on the examination of morphometric differentiation among fish populations: the truss system. Turkish Journal of Zoology. 23: 259-264.
Turan, C., Erguden, D., Gurlek, M., Basusta, N. and Turan, F. 2004. Morphometric structuring of the anchovy (Engraulis encrasicolus L.) in the Black, Aegean and Northeastern Mediterranean Seas. Turkish journal of veterinary and animal sciences. 28: 865-871.