ارزیابی برآورد دمای سطح آب و ارتباط سنجی پارامتر دما با عمق در خلیج فارس با استفاده از سنجنده مودیس

فاضل پور, خسرو; دادالهی سهراب, علی; علمی زاده, هیوا; محمد عسگری, حسین; خزاعی, سید حسین

doi:10.22113/jmst.2016.41158

ارزیابی برآورد دمای سطح آب و ارتباط سنجی پارامتر دما با عمق در خلیج فارس با استفاده از سنجنده مودیس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

خسرو فاضل پور ¹

علی دادالهی سهراب ²

هیوا علمی زاده ²

حسین محمد عسگری ²

سید حسین خزاعی ²

¹ دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

² هیئت علمی گروه محیط زیست دانشگاه خرمشهر

10.22113/jmst.2016.41158

چکیده

در این تحقیق، به‌منظور ایجاد تصاویر حرارتی سطح آب (SST) خلیج‌فارس از تصاویر سنجنده MODIS (اسپکترورادیومتر تصویر بردار با قدرت تفکیک متوسط) که بر روی ماهواره آکوا (EOS AM-1) قرار دارد، استفاده‌شده است. از نرم‌افزار Matlab جهت استخراج ماتریس حاوی اطلاعات تصاویر ماهواره‌ای و نرم‌افزار GIS جهت تبدیل ماتریس به‌دست آمده به نقشه‌های دمای سطحی آب دریا در خلیج‌فارس، استفاده‌شده است. 48 تصویر از سال‌های 2008، 2009، 2012و 2013 انتخاب گردیدند که در نهایت ضرایب همبستگی به ترتیب 75/0 ، 86/0 ، 89/0 و 75/0 به دست آمدند. همچنین ضرایب تعیین به ترتیب 86/0 ، 90/0 ، 94/0 و 86/0 به دست آمدند. در نهایت برای سال‌های 2009،2008 و 2012 با در نظر گرفتن دمای باند 31، اختلاف دمایی باندهای 31 و 32 و زاویه‌ی سنجنده به‌عنوان عوامل مستقل و دمای بویه به‌عنوان عامل وابسته، با استفاده از نرم‌افزار SPSS ضرایب الگوریتم جهانی برای خلیج‌فارس کالیبره گردیده شد. جهت آزمون صحت الگوریتم پیشنهادی، مجدداً دمای سطحی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای سال 2013 محاسبه گردیده شد که ضریب همبستگی 96/0 و ضریب تعیین 94/0 حاصل شد. همچنین تغییرات دمایی در خلیج فارس در ارتباط با عمق آب بررسی گردیده است. با بررسی انجام گرفته مشخص شد که به غیر از عمق عوامل دیگری مانند جریانات دریایی و عرض جغرافیایی نیز در این امر دخیل هستند اما به هر صورت میزان تغییرات دمایی به خصوص در عرض‌های شمالی و مرکزی با عمق آب رابطه‌ای معکوس را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

تصاویر ماهواره‌ای

سنجنده مودیس

دمای سطح دریا

عمق

خلیج فارس