مجله علوم و فنون دریایی

مجله علوم و فنون دریایی

ارزیابی تأثیر زمان ماند هیدرولیکی و نوع پوشش گیاهی بر عملکرد تصفیه‌ای تالاب مصنوعی جریان زیرسطحی افقی در اقلیم گرم و نیمه‌خشک شهرستان دزفول

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رضا حاجی شرفی 1
علی افروس 2
احسان دریکوند 3
صائب خوش نواز 3
1 گروه مهندسی عمران- مهندسی و مدیریت منابع آب، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
2 گروه مهندسی محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه مهندسی علوم آب، مرکز تحقیقات آب و محیط زیست، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
10.22113/jmst.2026.598083.2720
چکیده
پژوهش حاضر با هدف ارزیابی عملکرد یک سامانه پایلوت تالاب مصنوعی جریان زیرسطحی افقی (HSSF-CW) در تصفیه فاضلاب شهری تحت شرایط اقلیمی گرم و نیمه‌خشک شهرستان دزفول (Köppen–Geiger: BSh) انجام شد. سامانه شامل چهار واحد موازی با مشخصات سازه‌ای یکسان و بستر سه‌لایه با تخلخل میانگین 38/0 بود که در آن چهار وضعیت شامل واحد شاهد بدون پوشش گیاهی، نی (Phragmites australis)، وتیور (Chrysopogon zizanioides) و کشت ترکیبی نی و وتیور، در سه سطح زمان ماند هیدرولیکی اسمی (HRT) شامل 3، 4 و 5 روز ارزیابی شدند. فاضلاب پس از خروج از واحد دانه‌گیر تصفیه‌خانه فاضلاب شهری و عبور از مخزن متعادل‌ساز به واحدهای آزمایشی توزیع شد. در مجموع، 30 نمونه از جریان ورودی و 120 نمونه از جریان خروجی برای تعیین BOD₅، COD، TSS و کلیفرم کل، مطابق روش‌های استاندارد، مورد آزمایش قرار گرفتند. تحلیل توصیفی داده‌ها نشان داد که افزایش HRT و حضور پوشش گیاهی با بهبود عملکرد مشاهده‌شده سامانه همراه بود. در کشت ترکیبی و HRT پنج‌روزه، بالاترین راندمان‌های حذف مشاهده‌شده برای BOD₅، COD، TSS و کلیفرم کل به‌ترتیب 91/93، 91/90، 80/94 و 92/99درصد بود. عملکرد وتیور نیز در همین شرایط به مقادیر مشاهده‌شده در کشت ترکیبی نزدیک بود. در مقابل، راندمان حذف کلیفرم کل در واحد شاهد در تمامی سطوح HRT کمتر از 30درصد باقی ماند. در HRT پنج‌روزه، پساب واحدهای گیاهی از نظر BOD₅، COD و TSS با حدود مجاز تخلیه به آب‌های سطحی بر اساس ضوابط سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران انطباق داشت؛ بااین‌حال، دستیابی به کیفیت میکروبی مطلوب برای کلیفرم کل به گندزدایی تکمیلی نیاز داشت.
کلیدواژه‌ها
تالاب‌های مصنوعی جریان زیرسطحی افقی
کشت ترکیبی گیاهی
Phragmites australis
Chrysopogon zizanioides
اقلیم گرم و نیمه‌خشک
مجله علوم و فنون دریایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 28 مرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 27 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 16 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 29 مهر 1405