بررسی آناتومی و بافت شناسی ساختارهای مغزی در ماهی بنی (Barbus sharpeyi)

بختیاری, زهرا; عزیزیان, هاجر; سلطانی, سلمان; چراغی, جواد; نورایی, عارف; هواسی, مرضیه; صیدی, نگین

doi:10.22113/jmst.2025.536164.2656

بررسی آناتومی و بافت شناسی ساختارهای مغزی در ماهی بنی (Barbus sharpeyi)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

زهرا بختیاری ¹

هاجر عزیزیان ²

سلمان سلطانی ¹

جواد چراغی ³

عارف نورایی ¹

مرضیه هواسی ⁴

نگین صیدی ³

¹ گروه بافت شناسی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

² آزمایشگاه مرکزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

³ گروه علوم آزمایشگاهی دامپزشکی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

⁴ گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران .

10.22113/jmst.2025.536164.2656

چکیده

مغز ماهی که در فرآیندهای فیزیولوژیکی متعدد نقش اساسی دارد، در پاسخ به تغییرات محیطی می تواند مکانیسم سازگاری به استرس بیش از حد را توضیح دهد. بنابراین آگاهی از بافت شناسی و آناتومی مغز ماهی بسیار حائز اهمیت است. در این مطالعه تعداد 20 قطعه ماهی بنی سالم، محدوده وزنی 140-100 گرم و طول 22-16 سانتی متر صید شده از رودخانه های استان ایلام پس از انتقال به سالن تشریح دانشکده پیرادامپزشکی و متعاقب آسان کشی، برشی میانی در ناحیه جمجمه داده شد و پس از برداشتن پوست و استخوان های جمجمه، مغزها به آرامی جدا شدند و مورد مطالعات آناتومیکی و بافت شناسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از مطالعات آناتومی نشان داد مغز ماهی بنی از قسمت جلو به عقب شامل: لوب بویایی، مخ بسیار کوچک، لوب بینایی بسیار بزرگ و توسعه یافته، مخچه بسیار بزرگ و نهایتا بصل النخاع بود، از لحاظ بافت شناسی مخ فاقد نئوکورتکس بود، در لوب بینایی 6 لایه قابل تفریق بودند، مخچه دارای سه لایه و بصل النخاع نیز دارای یک کانال مرکزی و سلول های اپاندیمال بود. بررسی های آناتومیکی و بافت‌شناسی مغز ماهی بنی تفاوت ها و شباهت هایی با سایر ماهیان استخوانی نشان داد که شناخت آنها می تواند در زمینه رشد و تولید مثل این گونه حائز اهمیت باشد.

کلیدواژه‌ها

آناتومی

بافت شناسی

مغز

ماهی بنی

موضوعات