مجله علوم و فنون دریایی

مجله علوم و فنون دریایی

آشکارسازی تأثیر تغییر اقلیم بر دبی رودخانه جراحی با استفاده از مدل‌های تحلیل روند ناپارامتریک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زمین شناسی دریایی، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.
2 گروه زمین‌شناسی دریایی، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.
چکیده
تغییر اقلیم در حال حاضر یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیطی در جهان امروز است که در سال‌های اخیر به ویژه تأثیر آن بر روی منابع آبی کره زمین بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به دنبال بررسی و آشکارسازی نوسانات و روندهای احتمالی دبی رودخانه جراحی در حوضه جراحی-زهره، با استفاده از مدل‌های تحلیل روند ناپارامتریک شامل دو روش آزمون ناپارامتریک من- کندال و مدل تخمینگر شیب Sen، در بازه زمانی 52 ساله (1347-1399) می‌باشد. در این راستا بعد از آشکارسازی وجود یا عدم وجود روند، اقدام به بررسی و تحلیل ارتباط بین روند سری زمانی دبی رودخانه‌های مذکور با مقادیر بارش و دمای سطح حوضه گردید. نتایج حاصل نشان می‌دهد که طی ماه‌های زمستان یعنی ژانویه تا مارس، دبی ماهانه رودخانه جراحی روند کاهشی معنی‌داری را طی نموده و روند کاهشی دبی رودخانه جراحی در این ماه‌ها، بین 1 تا 3/5 مترمکعب در ثانیه بوده است. در ماه‌های فصل پاییز نیز همانند فصل تابستان روند کاهشی در دبی رودخانه جراحی آشکار شده و بر اساس ماتریس همبستگی در دو فصل پاییز و زمستان ارتباط معنی‌دار و مستقیمی بین مقادیر بارش این فصل ها و دبی فصلی رودخانه جراحی دیده شده است. در فصل زمستان نیز ضریب همبستگی بین دبی رودخانه جراحی و بارش ثبت شده در دو ایستگاه کگر و مشراگه برابر 0/55 درصد بوده که ارتباط مستقیم و معنی‌دار بین دبی و بارش را در این فصل نشان داده است. مطابق نتایج ضریب همبستگی بین بارش سطح حوضه جراحی-زهره و دبی ثبت شده رودخانه جراحی، برابر 0/30 بوده که این ضریب همبستگی در سطح اطمینان 0/95 (P-value=0.05) معنی‌دار بوده می‌باشد (Sig=0.011).
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 08 خرداد 1403

  • تاریخ دریافت 22 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری 16 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 13 خرداد 1402
  • تاریخ انتشار 08 خرداد 1403